Elektronik Kitap Okuma Zamanı!
Adobe, Microsoft'a Karşı
Her ne kadar PDF ve XML elektronik belgelerin dağıtımında kullanılan temel teknoloji olsalar da aralarında önemli farklar mevcut. Adobe
tarafından, PostScript sayfa düzenleme dilinden geliştirilen PDF, görüntüleyiciden bağımsız izleme ve basma olanaklarını sunuyor.Öte yandan Microsoft da alternatif arayışında başarılı oldu. İnternet'te kullanılan temel kodlama dili olan SGML ve bir örneği olan HTML'den yola çıkarak geliştirilen XML ise elektronik içerik üzerinde daha gelişkin kontrol sağlamak ve SGML, HTML gibi biçimlendirme dilleriyle uyumlu olarak, etkileşimi arttırmayı hedefliyor. 6 Milyondan fazla kez yüklenen Microsoft Reader hala Adobe karşısında yeteri kadar güç kazanamadı. Microsoft promosyon çalışmalarıyla ilgiyi daha da arttırmayı amaçlıyor. Bu yaz Microsoft'un sitesinde her hafta 3 e-kitap dağıtılıyor. Hem PDF, hem XML yazı tipleri gibi gerekli görsel öğeler sistemde yüklü olmasa da, renkten grafiklere, dökümanın tüm özelliklerini koruyorlar. Şimdi gelelim bu dosyaları okumak için gereken yazılımlara.
Okuyucu Özellikleri
HTML ya da bildiğimiz metin dosyası olarak dağıtılan e-kitap sayısı gittikçe azalırken artık yayıncılar PDF ya da LIT uzantılı kitaplar hazırlıyor. Adobe, yaygın yazılımı Acrobat Reader ve e-kitap okuyucusu e-Book Reader'ı birleştirdi ve Adobe Reader 6 sürümünü kullanıma sundu. Programı ücretsiz olarak www.adobe.com/acrobat adresinden indirebilirsiniz.Microsoft ise kendi yazılımı Microsoft Reader'ı www.microsoft.com/reader adresinde yine ücretsiz dağıtıyor.
|
|
Microsoft Reader |
Adobe
Reader |
|
Okuma Aygıtı |
Masaüstü, dizüstü, tablet PC |
Masaüstü, dizüstü |
|
Download Süresi |
15
dakika (56 K modem) |
45
dakika (56 K modem) |
|
Fiyat |
Ücretsiz |
Ücretsiz |
|
Pocket PC uyumu |
Bazı
kitaplarda |
Hayır |
|
Çift Sayfa Görüntüsü |
Hayır |
Evet |
|
Arama, İşaretleme |
Evet |
Evet |
|
Renklilik, not alma |
Evet |
Evet |
|
Metin Boyutu |
Ayarlanabilir (ClearType) |
Ayarlanabilir (CoolType) |
|
Linux / Mac Uyumlu |
Hayır |
Evet |
|
Sözlük |
Ücretsiz
download sunuyor |
İçinde
geliyor |
|
Basılabilir Metin |
Hayır |
Yayıncı
izni varsa |
Önce bu okuyucu yazılımları karşılaştıralım, sonra da nasıl kullanıldıklarını öğrenelim. Microsoft Reader, sadece .LIT olarak hazırlanmış kitapları okutmak amaçlı olduğu için PDF uzantılı her türlü dosyayı açan Adobe Reader'dan daha az yer tutuyor. Bu arada altını tekrar çizmekte fayda var, Adobe'nin burada bahsettiğimiz Reader'ı son sürüm olan 6, elinizdeki eski sürüm bir Acrobat Reader, bazı kitapları okumanız için yetersiz olabilir. Bu arada Microsoft Reader ile okuduklarınızı basmak isterseniz sorun yaşayabilirsiniz. Bu sayfadaki karşılaştırmalı tabloda her iki programın da özelliklerini görüyorsunuz. Ama burada amaç bir yazılımı daha başarılı bulmak değil, zira elinizdeki kitaplar sadece bir formatta olabilir ve siz seçenek yapma şansına sahip olmazsınız. Ama bundan sonra yayınlanan çoğu kitap, her iki biçimde de yayınlanıyor.
Okuyucuları Kurun, Ücretsiz Okumaya Başlayın
Microsoft Reader'ı indirip bilgisayarınıza kuruyorsunuz, ardından yazılımı etkinleştirmeniz gerekiyor. "Activate" işlemi için Internet'e bağlanıyor, Microsoft'un sayfaları arasında "Yes" diyerek ilerliyor ve yazılımınızı etkinleştirmiş oluyorsunuz.Artık bir sitede Microsoft Reader için olan kitaplara tıklayıp yüklemeyi yapıyorsunuz. Microsoft 2003 yaz döneminde, 20 hafta boyunca, her hafta üç ücretsiz e-kitap sunuyor. Reader'ı etkinleştirdikten hemen sonra, yine Web sayfasında, "free e-books" linkine tıklayıp ücretsiz kitapları yükleyebilirsiniz. Bu kitaplar bilgisayarınıza yüklenince Reader otomatik olarak açılacak ve kitap görüntülenecektir. E-Kitaplarınız Belgelerim içindeki "My Library" klasörüne depolanacak. Adobe Reader'ı kullanmak için de benzer bir süreç geçerli. Yüklemenin ardından programı çalıştırıp araç çubuğundaki "e-Books" düğmesiyle etkinleştirme yapmak gerekiyor. Ardından, yazılım içinde e-kitaplarınızı okumaya başlıyor, aynı düğmeyle kitaplarınızı düzenleyebiliyor, yeni kitaplar elde edebiliyorsunuz.
Siz de Sesinizi Duyurun
E-kitap, yazarlara da büyük faydalar sağladı. Artık herkes kendi tecrübe ve birikimlerini yayınlama şansına sahip. Bunu daha önceden kafasına koymuş olanların da kendilerini zorlayan, geri çeviren yayıncılara üzülmesine de gerek kalmadı.
E-kitap yayınlamak için birçok yol mevcut fakat bunların hepsini burada ele almak dergimizin içeriğiyle bağdaşmaz. İlk alternatif, HTML formatında yayınlayacağınız kitabınızı Internet'ten kitlelere sunmak, tabii bu durumda ücretsiz olarak elden ele dağılacaktır.Alternatifleriniz arasında ciddi olarak e-yayıncılık yapan şirketlerle iletişim kurmanız ve kağıda basılan kitaplara benzer bir sürece girmek de başlıca bir seçenek. Bunlar dışında, İnternet'te e-kitap yayınlamanızı sağlayan onlarca yazılım mevcut. Bunları download sitelerinde aratabilir, elinizdeki metinleri kendi başınıza e-kitap yapıp dağıtmaya çalışabilirsiniz. Örneğin www.ebookswriter.com, www.netwrite-publish.com gibi siteler bu tip yazılımlar ve danışmanlık sunuyor. Her yazılımın farklı, gelişkin özellikleri var ve çoğunun ücretsiz deneme sürümleri bulunuyor. Yine de işe bir PDF hazırlayarak girmeniz uygun olabilir. Adobe Reader'ın okuyacağı bu dosyaları yapmak için aslında editör programlarını satın almanız gerekiyor fakat Adobe, sitesinde bu hizmeti kısıtlı olarak ücretsiz sunuyor. Kullanıcılar beş adet PDF dosyasını Adobe'ye hazırlatabiliyor. Bunun için http://createpdf.adobe.com adresine giriyoruz ve "free trial" linkini takip ediyoruz. Basit formu doldurduktan sonra e-postanıza bir doğrulama mesajı geliyor. Mesaj içindeki adrese tıklayarak kaydınızı tamamlıyorsunuz. Bundan sonra yine yukardaki adreste, kendi belirlediğiniz kullanıcı adı ve şifrenizle sisteme giriyorsunuz. Ekran görüntüsünde gördüğünüz gibi iki seçeneğiz var. "Select a File" diyerek bilgisayarınızdaki dosyalardan birini sisteme yüklüyorsunuz. Adobe, bir çok dosya biçimini destekliyor. Elinizdeki taranmış metinleri içeren resim dosyalarını da, OCR yazılımları ile metin olarak algılayabiliyor. İkinci seçeneğiniz ise "Submit a URL" ile Internet'ten bir adresi hedef göstermek. Bu sayfanın, resimlerden metne, içeriği bir PDF olarak hazırlanıyor. İşlem bittiğinde e-posta ile size haber gönderiliyor. Yine giriş sayfasında "Preferences" linki ile, döküman ayarlarını önceden yapabiliyorsunuz. Örneğin dökümanınızın metinleri ve sayfa büyüklükleri Internet yayını için mi, e-kitap için mi düzenlensin, e-kitabınız basılmayı engelleyen şifreleme sistemi barındırsın mı gibi seçenekler sunuluyor. Kim bilir, belki de e-kitabınız fazlasıyla ilgi görür ve sayıları gittikçe artan e-kitaplar gibi kağıda da basılarak raflarda yerini alır.
E-Kitaplara Ulaşmak
Bugün Türk Internet kullanıcıları az da olsa çeşitli sitelerde e-kitaplar yayınlamaya başladı. Bunları arama sitelerinden bulabilirsiniz. Bunun dışında Internet'ten satış yapan kitap siteleri ve Microsoft ile Adobe birçok e-kitap satıyorlar.Ücretsiz e-kitapları, Virginia Üniversitesi'nin Bedava E-Kitap Kütüphanesi olan http://etext.lib.virginia.edu/ebooks adresinde bulabilirsiniz. Dünyaca ünlü Amazon.com sitesinde de kitaplar bölümünde e-books linkine tıklayarak kısıtlı sayıdaki ücretsiz kitabı "Free e-Books" linkiyle bulabilirsiniz. Önerebileceğimiz diğer bedava adresler ise, http://digital.library.upenn.edu/books; www.free-ebooks.net; www.e-book.com.au/freebooks.htm.
Microsoft'un sitesinde az önce bahsettiğimiz gibi ücretsiz, hem de kaliteli kitapların olduğunu da unutmayın. Adobe ve bazı sitelerden ödünç kitap da alabiliyorsunuz. Bu durumda, e-kitap bir süre sonra okunamıyor ama yine de son
Ayrı olarak bahsedilmesi gereken önemli bir girişim ise Gutenberg projesi. Bu proje, telif hakları sorunu olmayan binlerce eseri elektronik ortama geçirmeye çalışıyor. www.gutenberg.org adresindeki e-kitapları hiçbir okuyucuya sahip olmadan, sıradan bir metin editöründe açıp
okuyabilirsiniz. Son olarak e-kitap ve okuyucu yazılımlarda bir tehlike bulunmadığını, Internet'ten sadece e-kitap değil basılı haline ulaşamayacağınız çok kaliteli e-dökümanlara da ulaşabileceğinizi göz önünde bulundurun. Artık e-okur olmanın zamanı geldi...
« 1. sayfa
|