Bir Siteye Girdik...
Şu anda okumakta olduğunuz son derece sıradan
sayfa bile sizin bilgisayarınızdan çeşitli
bilgiler alıyor ve temelde bunu engellemek
neredeyse imkansız. Çünkü bir sayfayı
istediğinizde bir grup bilgi İnternet tarayıcı
programınız tarafından, alınan istek üzerine,
karşı tarafa yollanıyor:
1- İşletim
sistemi, vs: Örneğin Windows 98 ve İnternet
Explorer 5 kullanıyorsunuz, bu bilgi siteye
yollanıyor, böylece site, eğer 'ayarlanmışsa',
sizin ekranınızda daha iyi gözükecek şekilde
size yollanıyor.
2- Internet Adresi: Nasıl
gerçek hayatta evinizin bir adresi varsa,
İnternet'te de Internet Protocol (IP) adresi
deninen şey sizin adresiniz oluyor. Böylece site
sayfasını size ulaştırabiliyor. Genelde IP
adresleri İnternet Servis Sağlayıcı (ISS)
şirketlere kayıtlı oluyor, kullanıcılar
İnternet'e bağlanınca ISS'lerinin kullandığı çok
sayıdaki IP adresinden birini rasgele alıyorlar.
Bu adres sadece bir bağlantı için geçerli
oluyor, her bağlandığınızda çok büyük olasılıkla
farklı bir adres alıyorsunuz. Diyelim Turk.net
kullanıyorsunuz, idéefixe sitesine girip bir
kitap almak istediniz ve adresi yazıp enter'a
bastınız. Idéefixe herhangi bir Turk.net
kullanıcısının siteye girdiğini IP adresinden
anlayabilir ama kim olduğunu bilemez, yani sizi
tanıyamaz.
IP adresiniz e-posta adresiniz gibi değildir.
E-posta adresiniz sanal kimlik numaranız olarak
tanımlanabilir, size insanlar böylece ulaşabilir
ama IP adresiniz bir seferliğine kullandığınız
bir telefon kulubesi gibidir.
IP adresinin
chat programlarında kötü amaçlı kişiler
tarafından kullanılma olasılığı İnternet'te sörf
yaparken kullanılmasından daha büyük bir
olasılıktır. IP adresine dosya konumuzun sonunda
bir kez daha eğileceğiz.
3- Yönlendirici: Gönderilen temel
bilgilerden sonuncusu ise sizin şu anda okumakta
olduğunuz sayfaya nereden geldiğiniz. Örneğin
cihansalim.net ana sayfasını yazdınız, sonra da
bu dosya konusuna tıkladınız. Ana sayfa
yönlendirici olarak hatırlanacak, böylece sitede
nereden nereye gittiğiniz karşı tarafa
ulaştırılacak.
Fark ettiğiniz gibi bu
üç temel öğe sizin mahremiyetinize pek de zarar
vermiyor.
Sayfa Yüklendi
Sayfanın bilgisayarımıza ulaşması tamamlanınca
ekranda görüntülenir. Eğer sayfanın içinde küçük
programcıklar varsa artık çalışma fırsatı
bulurlar. Örneğin bir 'javascript kodu'
makinanızdan bazı bilgiler isteyebilir ve
aldıklarını siteye geri yollayabilir. Eğer
isterseniz bunu engellemek de son derece
kolaydır, 'İnternet Seçenekleri'ne Denetim
Masası'ndan ulaşarak İnternet Explorer için,
"Edit" menüsünden "Preferences"a tıklayarak da
Netscape için ayarlar yapabilirsiniz.
Aslında böyle durumlarda bir javascript kodunun
toplayacağı bilgiler çok da ilgi çekici olmaz.
Örneğin daha önce girdiğiniz sitelerin isimleri
değil ama sayısı, makinanızın java
programcıklarını çalıştırıp çalıştıramadığı, şu
anda İnternet tarayıcı programınızın ekranda
kapladığı alan, vs...
Yani Javascript kodları da mahremiyetinize pek
zarar vermez. Ama java ile yapılacak şeyler
küçümsenemez, örneğin bir kod sabit diskinizden
herhangi bir dosyayı okuyup geri gönderebilir
ama bu olmadan önce ekranda mutlaka bir uyarı
alırsınız, eğer siteye güveniniz en üst düzeyde
değilse de java koduna "Dur!" dersiniz ve sörfe
devam edersiniz.
Tabii sörf yaparken işinize yarayacak bir şey
bulup bilgisayaranıza indirmek de
isteyebilirsiniz. Böyle bir durumda genelde
adres çubuğunun başlangıcı 'http'den 'ftp'ye
dönüşür. Bazı siteler dosya yükleme sırasında
sizden otomatik olarak bir şifre isteyebilirler,
tarayıcınız da e-posta adresinizi gönderebilir.
Ama bu da İnternet seçeneklerinde normal olarak
kapalıdır, ancak siz açıp değiştirmişseniz böyle
bir şifre gönderimi gerçekleşebilir. Buna
değinmemin nedeni bazı kullanıcıların
'download'lardan korkmaları, gördüğünüz gibi
normalde hiçbir tehlike yok.
Dosyamız Cookieler İle Devam Ediyor
2. Sayfa »