www.cihansalim.net
site içindeİnternet'te

 Resim Dosyaları...
   
Resim Dosyalarında GIF ve JPEG Seçenekleri
Bilgisayarda Grafik Dosyası Formatları, GIF ve JPG biçimlerini anlamak...

» Not: Bu konuyla ilgili daha geniş bir çalışmayı dosya konusu olarak işledim. GIF ve JPG dışındaki dosya formatları ve grafik formatlarının özellikleri gibi birçok konuyu barındıran geniş dosyaya buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

tıklayın, destekleyin:
İnternet sayfalarında yer alan neredeyse tüm resim dosyaları ya GIF ya da JPG formatında kaydedilmiş oluyor. Bu formatların özellikleri fazla bilinmiyor, merak edilmiyor. Site yaratıcıları sayfalarına resim eklerken bu iki seçeneği de göz önünde bulunduruyor.
Ama artık bu seçenekler sadece onlar için önemli değil. Emekleme çağını yaşayan renkli ekranlı cep telefonlarının da bilgisayarlardan resim alabilmesi, "süslenebilmesi" yüzünden artık çok daha fazla kişi, bellek kapasitesi düşük telefonlarına resimleri en uygun nasıl kaydedebileceğini düşünüyor.

JPEG'in Özellikleri
JPEG formatı 24-bit renk derinliği sunar. Bu da bir web sayfası için yeterli olacak kalitede fotoğraf ve benzeri resimleri kullanmamızı sağlar. Sanılanın aksine, dosya sıkıştırılırken resimde yer alan her piksel (basitçe nokta diye tanımlanabilir) parlaklık özelliklerine göre kaydedilir. Renkler ve farklılıkları ise detaylı olarak değil, yuvarlanarak kaydedilir. Yani elimizde tam tamına, tüm detayları kodlanmış bir dosya olmaz. Bu nedenle her seferinde JPG olarak kaydedilmiş dosyayı açan program bilgiyi derler, dosya her ortamda fark edilmeyecek kadar oranlarda da olsa, değişik gösterilebilir.

Her seferinde hesaplanıp yeniden oluşturulan resimin kalitesini sıkıştırılma oranı belirler. Günümüz resim işleme programlarının kalbur üstü olanlarında sıkıştırma oranı size sorulur. İlk sefer görüntülenen dosyanın aynısı değil, kodlarının yorumu görüntülendiğinden JPEG dosyaların üstünde oynamalar yaptığınızda aslında orijinal görüntüyü değiştiriyor olmazsınız. Onun yerine derlenmiş, yorumlanmış bilginin görüntüsünü elden geçirmiş olursunuz. Bu nedenle JPEG'leri nasıl yeniden kaydedeceğinizi aşağıda ayrı bir başlık olarak bulabilirsiniz. Ama şimdiden söyleyelim, zorunlu değilseniz bir JPEG'i yeniden kaydetmeyin...

Kodu açılan görüntüdeki renkler, yayılan bloklar olarak ekrana gelirken farklı tonlar da üstüste binebilir. Bu nedenle belirgin çizgilerle birbirinden ayrılan resimleri JPEG ile kaydedebilmek zordur ve fazla yer tutar. Özetlemek gerekirse JPEG'ler birçok rengin bulunduğu ve birbirine derece derece geçtiği, belirgin sınırlar içermeyen fotoğraflar için ideal kayıt formatıdır. Örneğin tropik kuş resimleri mükemmel sonuçlar verirler.

JPEG'i Tekrar Kaydederken...
Elinizdeki orijinal resmi saklamak için kapladığı boyuttan feragat edin. Web'de yayın gibi amaçlar için bir kez JPEG formatında kopyasını elde ettiğinizde orijinali saklamaya devam edin. Zira JPEG dosya sıkıştırılmış kodun açılımıdır, onun yerine değişiklikleri orijinalde yapıp yeni bir JPEG olarak kaydedin. Ama eğer orijinali yoksa, düzenlediğiniz JPEG dosyasındaki olası sorunlar renklerdeki küçük uyumsuzluklar, fazla parçacıklar olabilir.

İstediğiniz değişikliği yaptıktan sonra yeniden JPG olarak kaydederken resmi, mümkünse biraz küçültüp kaydedebilirsiniz. Artık yeni resim düzenleme programlarında mutlaka yer alan "antialising" özelliği ile resminiz kaydedilirken partiküllerden, düzenleme sırasında ortaya çıkan mini hatalardan kurtulabilirsiniz.

Ya da filtrelerden, efektlerden yararlanabilirsiniz. En temel özelliklerden Blur ya da Unsharpen ile bazı fazlalıklar bulandırılarak gizlenebilir. Eğer kullandığınız programda varsa, "Despeckle", "Reduce Noise", "Scratches", "Remove Dust" özellikleri de işinizi görür. Bunları tek tek ve birbirleri ardına deneyerek resminizi nasıl etkilediğini inceleyip yaptığınızı geri alma olasılığını kaybetmeden denemeler yaparsanız elinizde iyi bir dosya kalabilir.

Tabii JPEG'i değiştirince bir de başka formatta saklamayı unutmayın. Bir diğer ipucu da JPEG'in desteklediği çözünürlük ile ilgili. Web'de yayınlanan resimler, buradan kağıda da basılacak olsalar, en fazla 72 dpi olarak kaydedilirse yeterli olur. Bunun üstündeki miktarların göze ya da kağıda daha kaliteli bir görüntü sunması söz konusu değildir.

GIF'in Özellikleri
GIF olarak saklanan dosyalar fotoğraflarda ve de bol renkli görüntülerde JPEG'e göre daha başarısız sonuçlar verir. Önce benzer renklerdeki pikseller ayrı birimlere ayrılıp kaydedilir, ardından da dosya bir renge indekslenir. Bu nedenle GIF dosyaları en fazla 256 renk derinliğine sahiptir. Bazı durumlarda, GIF olarak kaydetme aşamasından önce resminizdeki renk derinliğini 256'ya düşürmeniz gerekebilir.

Ama bu kısıtlı renk derinliği çok daha fazla sıkıştırma sağlar. Çizgi film benzeri görüntüler, basit çizgisel görüntüler, şirket logoları, imzalar GIF'in başarılı olduğu görüntü tiplerine sadece birkaç örnektir. Ayrıca GIF dosyası birkaç görüntü barındırıp böylece hareketli bir animasyon sunabilir. Renklerin birbirine karışmadığı kalitede şeffaflık da GIF ile mümkündür. Görüntüdeki bir renk transparan olarak atanır.

GIF Dosyaları Değiştirirken...
Bir GIF dosyasında değişiklik yaparken, doğru rengi seçtiğinizden emin de olsanız istediğiniz tonda bir değişiklik yapamayabilirsiniz. Bunun nedeni bahsettiğimiz sınırlı renk derinliğidir. GIF dosyasının kaydedilmiş paletinde sizin eklediğiniz renk yer almıyordur. Böyle bir durumda resmi gerçek renk derinliğine, yani RGB moduna yükseltmeli, değişiklikleri yapmalı sonra yeniden GIF olarak kaydetmelisiniz.

Eğer resimden çeşitli bölümleri çıkartmış ya da resmin bir bölümünü kesip görüntüyü küçültmüşseniz belki de resim dosyasında kaydedilmiş bazı renkleri dışarda bırakmışsınızdır. Bu durumda halihazırda elinizde olan dosyanın renk paletinde yer alan renklerin bazıları gereksiz hale gelmiş olabilir. Resmin renk derinliğini arttırıp sonra yeniden düşürün, ya da GIF olarak kaydederken program otomatikman düşürsün. Böylece program görüntüdeki renkleri yeniden sayacaktır. Ve kimbilir belki de yeni resminizin boyutu önemli oranlarda azalmış olabilir.

Resimde yer alan tek bir rengi yeni bir renk ile değiştirmek içinse çok daha az uğraşmanız gerekiyor. GIF dosyası açıkken ve renk derinliğini değiştirmeden resim düzenleyici programınızın "Palette" ya da "Color Table"ını açın. Burada GIF içindeki tüm renkleri görebilirsiniz. Birine tıklayıp yeni bir renk seçin ya da istediğiniz rengin kodunu girin ve paleti kapatın. İstediğiniz renk otomatik olarak diğerinin yerini alacaktır.

* * *

Tabii ki pek çok kişi istedikleri resmi JPG ve GIF olarak kaydedip görüntü kalitesi ve boyutları karşılaştırarak sonuca varıyor. Bu yazıyu okuduktan sonra da böyle yapmaya devam etmeniz son derece normal. Ama yine de dikkat etmeniz gereken orijinal resmin kopyalarını GIF ve JPG olarak kaydetmeniz, önce JPG ya da GIF yaptığınız bir dosyayı denemek için diğer formatta kaydetmek pek de iyi sonuçlar vermeyebilir. Bunun dışında bu yazıda bahsettiklerimizi göze alarak artık bazı resimlerin hangi formatta daha iyi olacağını da tahmin edebilir, böylece deneme yapmakla zaman kaybetmezsiniz.
 


- Web tasarım bölümüne buradan dönebilirsiniz.

- Bu konuyla ilgili daha geniş bir çalışmayı dosya konusu olarak işledim. GIF ve JPG dışındaki dosya formatları ve grafik formatlarının özellikleri gibi birçok konuya buradan ulaşabilirsiniz.

- İngilizceniz varsa size önerdiğim belli başlı tasarım siteleri şunlar:

- Builder.com (CNET'in popüler bölümü)
- GlassDog (Bu oldukça profesyonel)
- About.com (bu site derin ama hedefe varmak için biraz dolaşmanız lazım)
- Tips&Tricks
- Web Monkey (Tripod'un desteğiyle gün geçtikçe genişliyor)
- Web Techniques (Aylık yenilenen bir dergi mantığında)

- Ve en önemlisi Web'in bir anlamda 'sorumlusu' olan World Wide Web Konsorsiyumu yani W3'e ulaşmak da www.w3.org. Burada bu dile yeni eklenenleri, varolanlar hakkında açıklama ve değişiklikleri öğrenebilirsiniz.