Bu başarısızlık yavaş yavaş tartışılmaya başlandı. Konu çok boyutlu ama bir önceki Atina Olimpiyatları’nda, ondan öncekinde de “Daha çok madalya almalıyız” tartışmasını birkaç hafta, bilemediniz bir ay yapmış, sonra da unutmuştuk. Halbuki zihniyet değişimi şart. Kısa vadeli, günü kurtarma, daha da kötüsü bireysel çıkar sağlama odaklı kararlar sporcularda, antrenörlerde, daha önemlisi ilgili federasyonlarda, bürokraside, spor politikasında ağır bastıkça ilerlememiz hayal.

Ama zaten sporu spor olarak görmektense rahatlama, deşarj olma, aidiyet ihtiyaçlarını karşılama aracı olarak kutsayan futbol odaklı bir ülkede biz spor seyircilerilerinin de suçu var.

Olimpiyatlardaki başarısızlıkla ilgili listelenecek nedenlerden sadece biri olsa da değinmeden geçemeyeceğim, gençlerimizin önüne çıkan Öğrenci Seçme Sınavı ve bu sınava aşırı önem yükleyen aileler, eğitimciler, tabii gençler, mevcut sistemde yaptıkları sporu bırakmak zorunda kalıyorlar.

Bu şaşırtıcı da değil, çünkü geçenlerde yazdığım gibi, onlarda iktisadi terimle “rasyonel bireyler” ve kendi çıkarları doğrultusunda hareket ediyorlar. ÖSS’de derece yaparlarsa dershanelerinden binlerce YTL, hatta araba kazanıyorlar. Bazıları bu nedenle geçen sene derece yaptığı sınava tekrar bile giriyor! Peki aynı olanaklar milli takıma seçilme, yani Türkiye’de o spor dalında en iyi(lerden biri) olanlara sağlanıyor mu? İkisi de Türkiye birinciliği değil mi! “Olimpiyatta madalya kazanınca verilen ödüller var” diye işi karıştırmayalım, o inanılmaz başarı tüm dünya üzerinde o alanda en iyi olmanın ödülüdür…

Lafın kısası, hızlı ilerleyen günümüz dünyasında daha gelişmiş olduğumuzu sandığımız onlarca ülke kararlı, “akılcı”, planlı, programlı ilerliyor. Türkiye ise aynı olimpik sporlarda olduğu gibi, uzun vadeli, planlı davranmadığı her konuda gerilemeye mahkum. Birleşmiş Milletler insani gelişmişlik listesinde 84. sırada olduğumuzu biliyorsunuz…

Technorati Tags: Olimpiyatlar, Pekin 2008, Beijing 2008, Olimpiyat oyunları, Türk olimpiyat sporcuları, olimpiyatlarda Türkiye, Türkiye’de spor

AKP’nin kapatma davası iddianamesi ve savunma metni yüzlerce sayfayı aşıyor. Ben metinleri okumadım, anahtar noktalarını medyadan takip ettim. İddianame ve savunma metinleri pek çok web sitesinden bulunabilir, örneğin gazeteci Can Dündar’ın sitesinde iddianame, dört ayrı cevap metni ayrı ayrı dökümanlar olarak bir arada bulunuyor.

Fakat savunma metinleri içinde “esasa ilişkin cevaplar” adlı dökümanda Google ve İnternet kullanımı ile ilgili dile getirilenler yazılarımın ve benim ilgi alanıma girdiği için belli bölümünü okumadan yazmak istemedim. Okuduklarım ise beni gerçekten hayrete düşürdü.

AKP savunmasında iddianameye cevap verirken ana tezler sunulmuş, örneğin; “İddia makamının demokrasi ve laiklik yorumu evrensel anlayışla bağdaşmamaktır” gibi. Bu tezlerin içi alt başlık ve açıklamalarla doldurularak savunma şekillendirilmiş.

İkinci ana tez ise “Bu davada sunulan delillerin ispat hukuku bakımından delil olma değeri yoktur”. İşte bu bölümde tam 9 alt başlık bulunuyor ama bunlardan ilki çok düşündürücü.

Çünkü bu bölümde kapatma davasına “Google Davası” adı yakıştırılmakta. Bunun nedenini gelin beraber okuyalım:

“Yargılama hukukunun temel ilkesi delillerden sonuca gitmek iken, partimiz hakkında açılan davada bu ilke tersine çevrilmiş görünmektedir. Önce dava açmaya karar verilmiş, daha sonra da bunun için delil toplanmıştır. Nitekim iddianameye ek olarak sunulan dosyalarda yer alan gazete haber ve yorumlarının büyük bir kısmı bunların yayınlanmasından yıllarca sonra internet yoluyla derlenmiştir. Bu nedenle bu dava adeta bir “google davası”dır. Başsavcı, çok sayıda haber ve yorumu dava açma tarihine yakın bir zamanda anahtar kelime yazarak “google” arama motorundan arama yapmak suretiyle elde etmiştir. Örneğin, iddianamenin 10, 14, 29, 74, 93, 95, 97, 100 nolu eklerinde yer alan bazı deliller bunlardan sadece birkaçıdır. Bu şekilde internetten elde edilen gazete haber ve yorumlarının 2 Şubat 2008 Cumartesi ve 3 Şubat 2008 Pazar günleri indirildiği
görülmektedir. Bu durum Başsavcılığın partimiz hakkında dava açabilmek için hafta sonu tatilinde bile yoğun bir mesai yaptığını göstermektedir.

(…) İddianamede delil olarak kullanılan gazete kupürlerinin çok az bir kısmı, ilgili gazetelerden günü gününe kesilen kupürlerden oluşurken, büyük kısmı ise sonradan belli bir zaman diliminde gazetelerin internet sayfalarından arşiv taraması yapılarak çıktı alınmak suretiyle verilmiştir.

(…) Ses ve görüntü kayıtlarının bile tek başına delil olarak kullanılamadığı bir hukuk sisteminde, internet gibi yalan ve yanlış haberlerin çok yoğun bir şekilde yer alabildiği sanal bir ortamdan delil üretmeye çalışmak bir hukuk garabetidir.”

Delillerin Google’da anahtar kelime girilip arama yapıldıktan sonra sunulmasına dikkat çekiliyor. Ama zaten bir insan, bir konuda çalışma, araştırma yapmaya önce karar verip sonra da çalışması için bildiği, bilmediği bilgi ve gelişmeleri İnternet’te arama yaparak bulmaz mı?

İnternet günümüzün ve en azından yakın geleceğin bir numaralı bilgi ve haber kaynağı. Her gün çalışanlar, öğrenciler, eğitmenler iş ve öğrenme amaçlı aramalar yaparken, yüz milyonlarca insan merak, zevk, eğlence, amaçlı aramalaryapıyor. Araştırmalar iki milyara doğru ilerleyen İnternet nüfusunun %84′ünün düzenli olarak arama yaptığı, aramalarının neredeyse üçte ikisini de Google arama motorundan yaptığını gösteriyor.

İnternet’ten arama yapılması bir yana, savunmanın dayandığı bir diğer nokta da partinin aleyhindeki deliller olarak sunulan gazete haberlerinin de yine İnternet’ten, yayımlandıktan daha sonra indirilmiş olması.

Peki bu dönemde evinde gazete küpürü saklayanların çok azaldığını, yayımlandığı gün bile gazeteyi kesmektense İnternet sitesine girip haberi, yazıyı, fotoğrafı bilgisayara kaydetmenin artık akılcı ve mantıklı olduğunu söylemeye gerek var mı…

Ve maalesef savunmanın bu başlığının sonunda, ülkemizdeki siyasetçilerin, idarecilerin, önemli konumlardaki pek çok insanın İnternet’e nasıl baktığını bir kez daha görüyoruz: “İnternet gibi yalan, yanlış haberin yoğun olduğu bir medya…” diye uzayıp giden, İnternet’i hor gören, sıradan, kalitesiz bir kanal olarak nitelendiren demeçlerin bir de savunma metninde tarihe geçmiş olması gelecek nesillere bırakacağımız acı bir ibret cümlesi olacak sanırım.

AKP kapatılır ya da kapatılmaz, konu bu değil. Ülkeyi yönetme hedefindeki siyasi oluşumların çoğunluğu bu vizyonla geleceğe baktıkları sürece, bu zihniyet değişmedikçe kaçırmak üzere olduğumuz son tren, “bilgi çağı, bilgi toplumu” treninin en arka vagonunu bile göremeyiz. İşte böyle bir ülkede İnternet yasakları acele hazırlanır, özensiz ve umursamaz tavırlarla İnternet siteleri kapatılır, İnternet’e erişebilen vatandaş oranı dünya ortalamasının altında kalır, vatandaşımız işini ağır aksak sokaklarda, sıralarda yaptırabilir, zaman, para kaybeder, yabancılara göre daha az bilgi ve donanımla yabancılarla rekabet etmeye çalışır…

Technorati Tags: AKP kapatma davası, AKP, kapatma davası, savunma metni, İnternet, Türkiye’de İnternet, Google, Google davası

Kaldığım yerin hemen yanındaki “İstanbul” adlı restoranda ve şehirde gördüğüm diğer iki Türk restoranında daha tahmin edeceğiniz üzere Türk yemekleri, camlarındaki ifadelerle “spesiyaliteleri” sunuluyordu. Fakat bu üçünden ikisinin camlarında yer alan büyük döner resimlerinin üstüne “Grec” yani “Yunan” yazısı yerleştirilmişti. Yunan kebabı olarak da anılmaya başlanan dönerin müşteri çekmek isteyen Türk girişimciler tarafından da “Türk” adıyla sunulmaması çok önemli ve derin tartışmalara neden açacak bir konu değil mi?

Yine yakınımdaki marketlerde belki de tek gerçek gıda “icadımız” olarak dünyada kabul gören yoğurtları da “yabancılaştırılmış” buldum. “Yoghurt a la Grecque” ürününün adı Yunan yoğurdu anlamına gelmese de, Yunan usulü Yoğurt olarak algılanabilir. Ama bunu gördükten sonra daha dikkatli gezdiğim süpermarkette hiç “Türk usulü” tarzında etiketli bir ürün göremedim. Paris’te bazı Kuzey Afrika ve Arap restoranlarının da baklavayı bir güzel sahiplendiğini söylememe gerek yok sanırım.

Bir ülke mutfağının o ülkenin kültürel tanıtımı, “propagandası”, dünyaya mirası açısından fazlasıyla önemli olduğunun farkında değilken yemeklerimizi, mutfak birikimimizi önemsememizi beklemek belki de hayal, bilemiyorum…

Ama işte bu gerçekler bırakın “Turquality” ve sayısız çabayla marka ürün, icat çıkarmayı, ülkeyi markalaştırmayı; elimizdeki değerlerimizi bile koruyamadığımızı bir kez daha gösterdi. Evet bunları belki biliyordunuz, ama Türk restoranlarının da vitrinlerine “Yunan Kebabı” yazacağını bilmiyorum kaç kişi tahmin eder.

Oradaki girişimci Türk’ü buna iten faktörleri iyi düşünmemiz gerekiyor, ama o Türk’ün de diğer Türkler ile güç birliği yapmakta yetersiz kaldığını, yurt dışındaki soydaşlarımızın lobi faaliyetlerini sahiplenmek bir yana umursamadığı gerçeğini de artık kabul etmeli, bunu kurumsal seviyelerde dikkate alarak politikalar geliştirmeliyiz.

Aksi durumda futbolla yaptığımız reklamdan medet umar, Olimpiyatlar başlayınca 5-6 altın madalya bile alamayınca unutulup gideriz…

Technorati Tags: Türk, Türk markaları, Türk imajı, döner, yoğurt, Türk mutfağı, ülke tanıtımı

Dünkü Milliyet Gazetesi spor sayfalarının manşet haberi şöyleydi: “Derbiye 23 Nisan Darbesi”. Haberde haftasonu oynanacak Galatasaray - Fenerbahçe maçının tarihinin önceden bilinmesine rağmen Galatasaray yönetiminin 23 Nisan kutlamalarının bu sene Ali Sami Yen Stadyumu’nda yapılmaması için başvuru yapmayı unuttuğu iddia ediliyor. 23 Nisan törenleri esnasında bozulan zeminin derbi maçta ev sahibi takıma sıkıntı yaşatabileceği varsayımı ile 23 Nisan’ın büyük maça(!) darbe vurduğu ima ediliyor.

Türkiye bu hale geldiyse, Milliyet gibi basının saygın bir markasında böyle şuursuzca, tartışma, spekülasyon yaratma amaçlı, toplumu gerecek, gereksiz hatta belki çok daha ulvi(!) amaçlarla böyle haberler yapılıyorsa gerçekten bu ülkenin geleceği eskiye göre daha az parlaktır.

Ben bir Galatasaraylı olarak her sene olduğu gibi bundan böyle de benim taraftarı olduğum takımın maçlarını oynadığı sahada 23 Nisan, hatta 19 Mayıs, 30 Ağustos törenlerinin yapılmasını Fenerbahçe’ye karşı maç kazanmaya tercih ederim, hem de 1-2 sene değil, hep, her zaman…

23 Nisan’ı yıpratanlarla ilgili o kadar çok söylenecek söz var ki… Neyse, bir de yıpratmak değil, bu kutsal günden yararlanmaya çalışanlar var. Bu sabah evden çıkarken 20-30 saniye göz attığım Ankara’daki törenlerde karşı tribünde hazırlanan yazılardan biri şunun gibi bir şeydi:

“Halkın sevgisinden büyük ödül yoktur.”

Ulu Önder Atatürk’ün 23 Nisan gibi bir günde söylemeyeceği, aksine halkın, ulusun iradesinin ve yönlendiriciliğinin önemini vurgulayacağı ortadayken böyle bir günde “biz halkın sevgisini kazandık, halkın gönlündeyiz” mesajı verdirtmek sizce masum bir davranış mı? Böyle bir günde “halkı arkasına almanın verdiği gücü” hatırlatmak yine 23 Nisan ruhuna aykırı bir yaklaşım, bu güne değer katmak değil, bu gün üstünden siyaset yapmaktır.

Technorati Tags: 23 Nisan, Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, ulusal değerler, Galatasaray-Fenerbahçe, derbi maçı, zemin bozukluğu, 23 Nisan üstünden siyaset yapmak

Çünkü zaten pek çok medya organında görmüş olacağınız bir konu: İspanya Başbakanı Zapatero yeni bakanlar kabinesini açıkladı. Sanayileşmiş ülkeler içinde en ciddi etnik, siyasi sorunlar yaşayan ülke İspanya sadece 17 bakan ile yönetilebiliyor ve yeni kabinede dokuz kadın bakan var, yani kadınlar çok az farkla çoğunlukta. Özellikle 37 yaşındaki Carme Chacon’un Savunma Bakanı olarak atanması oldukça dikkat çekici oldu.

Durumumuzu zaten biliyorsunuz, 60. Hükümet’in tam 24 bakanı var. Bu 24′ünden sadece biri kadın, o da Nimet Çubukçu, ki bazen demeçleri ve tutumları ile kadın haklarını pek de iyi koruyamayacağı yönünde tartışmalar yaşanıyor. Zaten TBMM’de de kadın temsilci sayısı çok az, aynı iş dünyasının tepe seviyelerindeki gibi. Topluma, genç kızlarımıza ve tabii erkeklere “ideal kadın” imgesi sunmuyor, bir rol modeli, örnek yaratmıyoruz.

Aksine sürekli zorluklar çıkardığımız kadınları sosyal hayattan, iş hayatından dışlıyoruz. 2008′in ilk üç ay sonuçlarına göre, istihdamın %74′ü erkeklerle sağlanıyor. Türkiye genelinde resmi, kayıtlı işsizlik %10′un biraz üstünde dolaşırken şehirlerde yaşayan genç kadınların tam %29′u işsiz!

İstihdam edilmemek bir yana genç kızlarımızın çalışmasını da istemiyor, ya da onları çalışmak istemeyecekleri bir ruh haline sokuyoruz. Çünkü daha önemli bir rakam şu: Genç erkeklerin yarısı işgücüne katılırken, yani çalışmak ister, iş arar, ya da çevrelerinden teklif gelmesi durumunda bunu kabul edecek şekilde beklerken genç kadınların sadece %23′ü işgücüne katılıyor!

Kadınlarımızı toplumdan dışlıyoruz. Özellikle şehirlerde, işyerinde hiç ya da çok az kadınla beraber çalışan erkekler “sakat” bir zihinsel gelişimden geçiyor, işgücüne katılım rakamından ortaya çıktığı gibi yolda normal kadın nüfusuna oranla çok az kadın görüyor, iletişim kurmuyor. Toplumda kadın yok!

Çarpık bakış açısı kök salıyor. Tabii ki toplumun ahlaki değerlerine uygun giyinilmeli ama Başbakan’ın danışmanı “Kadına türbanını çıkar demek donunu çıkar demek gibidir” demeci verirken sokaktaki Türk ve turist kadının nasıl bir zihniyetin tehdidi altında kaldığını görüyoruz. Kadın sıkıca giyinse bile erkeğimizin aklı, yorumu, yaklaşımı bambaşka.

Ve işte bu nedenle ülkemizde tecavüz, kadına yönelik suçlar azalmıyor, bu yüzden İtalyan Pippa hayatını kaybediyor.

Technorati Tags: Kadın-erkek eşitliği, eşitsizliği, işsizlik, kadın işsizliği, pozitif ayrımcılık, toplumda kadın, Bakanlar Kurulu, kadın bakan, İspanya, İspanya Hükümeti, Pippa

Ama hemen de eklemek gerekiyor, yılda 30 milyar dolarlık bir açık aklı başında insanların kabul edemeyeceği bir açıktır, çünkü Türkiye’de enflasyonun düşmesi, büyümenin güçlenmesinin önündeki başlıca engellerden biri bu büyük deliktir. Devletler iflas etmese de bir anlamda çöküntüye gitmemiz, gelecekte emekli maaşı bile ödeyememiz söz konusu olabilir.

Ciddi yıpranma yaratan meslekleri bir yana bırakalım. Diğer tüm iş kollarında emeklilik yaşının arttırılması, emekli olmak için ödenen prim günü sayısının 7 bin günden çok daha yukarıya çıkartılması gerekiyor. Ama biz çalışanlar bunu kabul edilemez buluyoruz, çünkü benciliz, çünkü bugünü düşünüyor, çocuğumuzu, kardeşimizi, torunumuzu umursamıyoruz!

45-50 yaşlar arasında emekli olanların onlarca yıl emekli maaşı alarak emekli yaşamı sürdüğü ve hatta ikinci bir işte, hem de yine SSK’ya bağlı olarak çalıştıkları ülkemizde bazı gerçekleri anlamamız gerekiyor. Örneğin bu emekli olanlar sadece 20-25 sene hizmet verdikten sonra bir o kadar süreyi hiçbir şey üretmeden maaş alarak geçiriyorsa ülkenin kaynaklarının buna yetmeyeceği açıktır.

İşte bu nedenle emekli maaşları bu kadar düşük! Genç denecek yaşta emekli olmuş milyonlarca insana maaş ödeyebilmek için çalışmakta olanların aylıklarından bu kadar yüksek prim kesiliyor. Primler bu kadar yüksek olduğundan “kayıtdışı istihdam” inanılmaz boyutlara ulaştı. Ve yine bu kadar yüksek primlerle işsizlik %10′un altına inemiyor, iş aramaktan vazgeçenleri dahil edince ise tam %20!

Bugün asgari ücret olarak ayda 435 YTL alan biri emekli olunca ayda 558 YTL alıyor. İki rakam da Türkiye şartlarında geçinmeye yetmeyecek rakamlar ama bunun nedeni ülkenin bütçesinin bir türlü dengelenemeyişi, dağıtılan kadar para toplanamaması. Emekliliği gelen bir asgari ücretli 560 YTL alarak geçinemeyeceği için tekrar bir işe giriyor ve ikinci bir maaş ediniyor. Halbuki emekliliğine daha geç ulaşsa, daha uzun süre çalışssa ve bu süre boyunca her ay 435 YTL’den daha yüksek bir maaş olsa! Ama bunu düşünemiyoruz.

Kısır döngüyü büyütüyor, az çalışarak erken emekli olmak istiyoruz. Gelişmiş, zenginleşmiş ülkeler bizim gibi erken emekli edip 20-30 yıl emekli hayatı yaşatarak mı kalkındı sanıyoruz…

Lafı uzatmaya gerek yok. Yarını görebilmemiz lazım. Annem 50 yaşından önce emekli oldu ve şimdi emekli maaşı alıyor, ömrü boyunca da alacak. Ama annem 50 yaşına gelmeden önce emekli olduğu için ona yapılan ödemelerin mümkün olmasını ben daha uzun süre çalışarak sağlayabileceğim. İşverenimle anlaştığım brüt maaşımdan daha fazla sigorta primi kesilecek. Ama bugün yapılan değişiklik mevcut sigortalıları, yani beni de fazla etkilemeyeceğinden, annem kadar olmasa da, ben de çok geç emekli olmayacağım. Benim emekli maaşımın verilebilmesi için de çocuğum daha ağır şartlarda çalışacak, daha az maaş alarak, daha uzun çalışarak.

Siz bu kadar bencil ve çocuğunuzu, gelecek nesillerinizi umursamaz biriyseniz ben bilemem… Ama Türkiye bu düzeni sürdürebilir mi sürdüremez mi onu biliyorum.

Yüksek prim ödeyeceğinden işçi almak istemeyen esnaf ve iş sahiplerinin arttığı, işsizler ordusunun büyüdüğü ülkede umutsuzluğa düşen daha çok gencin kapkaç ve gasp gibi suçlara yönelmesinin nedenlerinin sizce bunlarla alakası yok mu?

Technorati Tags: emeklilik, SSK, Bağkur, Emekli Sandığı, sosyal güvenlik, Sosyal Güvenlik Yasa Tasarısı, Meclis, grev, iş bırakma, prim günü, 7200 gün, 9000 gün, erken emeklilik, geç emeklilik, mezarda emeklilikı

“Enflasyonda ciddi oranda yanıldık, sorumlu arkadaşlarımız herhalde gereken açıklamaları yapacaktır. Sadece kurla enflasyonu aşağı çekme politikası izlendi. Türk Lirası’na aşırı değerlenme imkanı verildi. Doların düşük değerde seyretmesi, enflasyonun aşağı çekilmesinde esas araç olarak kullanıldı. Bu kadar ödün verdik, ithalat patlaması yaşadık.

Ben o zaman söyledim: 1.700’den 1.600’e doğru hareketlenirken, ‘şimdi müdahale edelim, bunu tutalım…’ Ne olacaktı, enflasyon bundan belki 1-2 puan daha yüksek olacaktı… Açık söyleyeyim; Yüzde 4-5 tamam, onu biz de görmek isteriz. Ama madem yüzde 4-5 olmuyor, yüzde 9’lara çıkıyor. O zaman yüzde 10’u da yüzde 9’u da gözönüne alarak, Türkiye’nin rekabetçiliğini daha da artıracak, ihracatı güçlendirecek bir ülke platformu sağlanması mümkün olurdu.”

İşte Türkiye’nin klasikleşen “enflasyondan zarar gelmez” düşünce yapısındaki idareci yaklaşımı yine karşımızda. İlk bakışta kulağa hoş geliyor değil mi, iktisat ve piyasalara hakim olmayanların da gerçekten döviz fiyatlarının bilerek alçak tutulduğuna inanası geliyor. Bunlara bugün hiç girmeyelim. Günün konusunu yazmama neden olan kısmı şu: “%5′i biz de isteriz ama madem olmuyor, %10′ları kabul edelim” yaklaşımı. Diğer bölümler zaten tartışmaya açık, çok speküle edilen konular. Bu arada “1-2 puan yüksek olsa da olur” diyebilmek de ilginç, enflasyonda 1-2 puanlık ayarlar yapmak kolay olsa zaten enflasyonu düşürmek dünyada bu kadar zor olur muydu?

Hemen bu noktada sabah Çin Halk Cumhuriyeti Başbakanı Wen Jiabao’nun ajanslara düşen enflasyon açıklamasını okuyalım:

“Yıllık %7,1 gibi yüksek bir enflasyon oranını yıl sonunda %4,8′e çekmeyi amaçlıyoruz. Bu amaçla büyümemizden feragat etmeyi, sadece %8 büyümeyi hedefliyoruz.”

Son dönemde her yıl önceki yıla göre çift haneli hızda büyüyen Çin ekonomisi son olarak %11,4 büyüdü. Dünya ekonomisindeki enflasyon ateşi Çin’e de sıçradı, bu hızlı büyüme iç talebi de güçlendirdiğinden enflasyon tahminlerin de üstünde artarak %7′yi geçdi. Enflasyonun ne kadar tehlikeli bir hastalık olduğunu, enflasyonu çok az süre tecrübe etmiş bir ülke olmasına rağmen Çin iyi biliyor olsa gerek ki Başbakan bu sene daha az büyümeyi, yani daha az yeni iş ve aş yaratmayı hedefleyerek enflasyonu düşürmeyi mutlak amaç olarak öne çıkarıyor.

Peki dünyada hiperenflasyon acısını çekmeden, yani %500-1000 gibi yıllık fiyat artışları görmeden, %60, 90, 100 gibi yıllık enflasyon rakamları ile otuz yılı aşkın süre yaşayan Türkiye neden hala enflasyonun ne yaptığını anlayamadı? İktisat bilenler zaten enflasyonu, enflasyonun nasıl gelir dağılımını bozduğunu, fakirden zengine refah transferi yaptığını, teorisiyle birlikte bilmeli. Kamu yönetimi gibi alanlardan mezun insanlar da bunlara vakıf olmalı.

Ben bu donanıma sahip olmayanlar için enflasyonu bir paragrafta basitçe ele alayım. Sağlıklı işleyen bir ekonomide faiz oranları enflasyon oranından yüksek olur, ancak bu durumda bizler paramızı gidip faize yatırırız, aksi durumda faiz bizi tatmin etmez. Enflasyonu düşüremeyen ülkeler gelişmiş ekonomi olarak nitelendirelemez, gerek dışardakilerin gerek içerdekilerin ekonomiye güveni azalır ve paralarını yatırmak için daha çok faiz isterler. Yani enflasyon yükseldikçe faizler daha da fazla yükselir. Ama dar gelirlilerin tasarruf gücü yoktur, ellerine geçen paradan tasarrufa ayırabildikleri miktar yok denecek kadar azdır. Orta gelirli bir miktar tasarruf yapar ama ortanın üstü ve yüksek gelirliler doğal olarak ellerine geçen parayı tamamen tüket(e)mez, çok daha ciddi bir bölümünü tasarruf eder. Bu tasarruflarını da faizle nemalandırırlar.

Yani lafın kısası, enflasyon düşük gelirlilerden yüksek gelirlilere refah transferini hızlandıran bir mekanizmadır. Düşük enflasyon seviyelerinde ise devlet, şirketler ve özellikle de aile harcamalarından ev almaya kadar tüketimlerini borç alarak yapabilen dar ve orta gelirliler daha ucuza borç alabilirler. Yani yüksek gelirlinin tasarrufu tabana nispeten daha fazla yayılır.

Ama bunu bilmesini normalde beklemeyeceğimiz, iktisat donanımı olmayan politikacılar, bazı iş adamları ve pek çok kişi 30 yıldır Türkiye’de yaşanan yüksek enflasyondan da mı ders çıkarmadı? Sürekli gündemde olan, dün Tüzmen’in ağzından yarın başkasının ağzından çıkacak olan “biraz enflasyondan bir şey olmaz” yaklaşımı herhalde enflasyonsuz yapamayan bünyemizin kıvranmaya başladığının göstergesi.

Önceki gün açıklanan yıllık %9 enflasyon bu kesimin dediği gibi biraz daha yüksek olsaydı, mesela son 3 yıldır %20 seviyelerine yakın dalgalansaydı 2005′te 50 YTL’lik bir market poşetinin aynısını bugünkü gibi 64 YTL’ye değil, ancak 86,50 YTL’ye doldurabilirdik. Bayram, düğün hediyesi almak için paramız olmadığında bankadan kredi alırken yıllık %30′a varan faizler öder, kredi kartında bir ay ödeme geciktirirsek bugünkü gibi %6-7 değil, %17-18 faiz ödemek zorunda kalırdık.

Ama tüm bunlar bir yana, milletçe utanmamız gereken şey paramızın banknot hali olmalıydı. Üstünde tam yirmi milyon, yani 20 000 000 yazan bir kağıtla alışveriş yapmaktan gurur kırıcı ne olabilir? Maalesef enflasyon lobisi, sadece ihracatla kalkınamayacağımızı bilmediği gibi dış dünyayla ticaret yaparken sattığı malın fiyatını 8-9 sıfırla söylemekten de utanmıyormuş demek…

Technorati Tags: Enflasyon, TCMB, Merkez Bankası, Kürşad Tüzmen, Çin, dünyada enflasyon

Bu arada dünya ekonomilerinin önde gelenlerinde ise bir durgunluk hatta kriz beklentisi var. Bu olasılığı bırakalım ve şuna dikkat edelim; petrol fiyatları 3 yıl önce hayal edemeyeceğiz seviyelere yükseldi, ithal girdiler pahalılaştı, üreticimize kalan kar miktarı daraldı. Az önce İzTV’de tarihi mekanlarla ilgili bir belgesel izlerken konuksever bir köylümüz mikrofon uzatıldığında ithal tohumun kilosunu 9 YTL’ye aldığını, kendisine para biriktirme şansı kalmadığını, çocukları doyurmaya çabalamakla yetindiğini söylüyordu.

Tüm bunların ve Türkiye’nin mevcut ekonomik durumunun nedeni “katma değer” yaratmadaki yetersizliğimiz. Ürettiklerimize bize has kayda değer nitelik katamıyor olmamız. Tohum alıp ekiyoruz, tohumdan çıkan ürünü satıyoruz; hammadde alıp işliyor ihraç ediyoruz, ama yenilik, buluş, inovasyon yapamıyoruz.Çünkü yüzyıllardır bu topraklarda bu şekilde yetiştirildik. “Başımıza icat çıkarma” sözü icada, buluşa bakışımızı gösterirken nasıl daha fazla mühendis, bilim adamı, farklı tasarımlar yapan zanaatkar yetiştirebiliriz ki?Ülke çapında belli bir amaç doğrultusunda birbirini tamamlayan parçalardan oluşan bir eğitim stratejisi hazırlamaktansa her hükümet kafasına göre, anlık, dönemsel ve tabii popülist kararlar aldı. Mesleki eğitimin önemini anlamadığımızdan meslek liselerini sadece açmakla yetindik, eğitim kalitesine, endüstri ve iş dünyasının talepleriyle bağlantı, işbirliği olanaklarını düşünmedik. Hatta örnek bir okuldan mezun olanların iş bulabileceği kurumlar var mı, onu bile düşünmedik.Bu teknik liselerde yaklaşık iki yüz ayrı mesleğin eğitimi veriliyor, bazıları çok az sayıda okulda, bazıları ise daha fazla. İstatistikler belli birkaç mesleğin tüm okullar içinde %3 ağırlığa sahip olduğunu gösteriyor. Öte yandan imam ve din adamı yetiştirmesi, dini kurumlarda meslek sahibi etmesi beklenen İmam Hatip okullarının ağırlığının meslek liseleri içinde %7 olduğu açıklanıyor. Nasıl bu kadar yüksek bir oran oluyor sorusunun yanıtı önceki paragrafta bahsettiğim anlık ve popülist kararlar alan hükümetler.

Maalesef ülkenin geri kalan okullarında çocuklarına dinin kurallarına uymayan bir eğitim verildiğini düşünen bir kitle var. Böyle düşünenlerin oyunu almak için siyasilerin tümü daha fazla imam okulu açtılar ve bu ailelere adres göstermiş oldular. Önceki hafta türban tartışmaları ve gelinen noktadan çok sıkıntılı olduğunu açıklayan Süleyman Demirel önce kendi yaptıklarına bakmalı ve oy için ağızlarına bal çaldıklarını hatırlamalı. İmam Hatip açan hükümetler listesine baktığımızda Demirel’in tam 327 okul açtığını, Özal’ın 90 okulla son derece hızlı davrandığını, Çiller ve Yılmaz bir yana, Bülent Ecevit’in bile 4 okul açtığını görüyoruz.

En yoğun dönemlerinde 500 bin kız ve erkek öğrenci İmam Hatip okullarında okuyordu. 1-2 ülkede yapılan denemelerin haberlerinin “provokasyon” olarak nitelendirildiği ülkemizde asla kadınların imamlık yapamayacağı da ortada iken yüzbinlerce kız öğrenci de imam meslek okullarına kaydedildi. Bunun temel nedeni olarak da bu okulların “dini bütün” eğitim vermesi, diğer okulların ise İslam’a aykırı olarak algılanması idi. Bugün yüzbinlerce imam hatip mezunu kız öğrenci var. Ayrıca bir o kadar da erkek öğrenci. Her yıl bu okullardan mezun olan on binlerin çalışabileceği kadar camii veya dini kurum ise yok. Peki bu kitle ne yapacak; tabii ki başka bir meslek!

Bir insanın anne babası, kardeşleri onun meslek sahibi olması, evine ekmek getirmesini istemez mi! Tabii ki İmam Hatip mezunu gençlerin ailelerini de hesaba katmalı ve bu okulların mezunlarının faydasına yapılacak düzenlemelerin hükümetlere bir milyonun üstünde oy getirme potansiyeli olduğunu görmeliyiz.

İşte bugün üniversitelerde türban ve baş örtüsünün serbest bırakılması girişiminin çıkış noktası budur. Başbakan Erdoğan bir önceki hükümeti döneminde bu konuda pek girişim yapmadıktan sonra önceki ay yurt dışında “siyasi simge olsa ne olur, yine serbest olmalı” tarzı açıklama yapar yapmaz MHP olaya dahil olmuş, adeta AKP’yi peşine katarak “haydi o zaman” demiş, süreci başlatmış, hatta AKP’yi sürecin yönetiminde zor durumda bile bırakmıştır. Bu kadar önemli bir oy potansiyeli MHP’nin ağzını çoktandır sulandırmıktadır.

Maalesef işin mantığı, matematiği bunu gösteriyor. Çünkü mevcut 8 yıllık ilköğretimde kızlarımızın başı kapalı eğitim alma gibi bir şansları yok. Ancak İmam Hatip okullarına kayıtlı kızlar başları kapalı eğitim almaya başlayabiliyorlar. İşte bugün üniversitede başı kapalı eğitim almak isteyenler de bu öğrenciler ve eski mezunlar. Çünkü mantıken baktığımızda bugün bir muhasebecilik eğitimi veren teknik lisede okuyan bir kızımız ortalama 17-18 yaşında orta öğretimini tamamlamış ve ilk öğretimden beri başını kapatmamış oluyor. Bu kızın başını kapatmaya birden üniversite döneminde başlaması bir olasılık ama düşük bir olasılık.

Demek ki düz mantık, hesap kitap şunu gösteriyor:

• Türban düzenlemesi “üniversitede özgürlük” yaklaşımından çok daha basit bir dürtü ve amaçla gündeme getirilmiştir, bazı aydınlarımız bunu yanlış okusa bile!
• Üniversitelerde tesettür serbestisi, zaten tesettürle orta öğretimde eğitim alan İmam Hatip mezunları için yüksek öğretim şansı sağlamaktadır.
• Bu şans uzun dönemde İmam Hatip okullarına talebi daha da arttırabilir. Diğer meslek okulları, her türlü lisede İslam’a uygun eğitim verilmediği kanısında olanların tercihi tamamen imam yetiştirme amaçlı meslek liselerine kayabilir.
• Böylece ülkede daha fazla imam okulu açılabilir ve yazının ilk iki paragrafında bahsettiğim ekonomik durumumuzun umrumuzda olmadığını daha da güçlü ilan etmiş oluruz.
• Ülkede sanayinin ihtiyaç duyduğu meslek lisesi mezunu azalabilir. Güney Kore’de 6 yaşındaki öğrencilerin bugün yarıya yakını İnternet kullanabiliyorken küçük yaştan itibaren çocukları mühendisliğe, yenilikçilik ve buluşçuluğa yönlendirme şansımız azalır.

Fark edilmiştir, bu yazı duygusal bir şekilde yazılmadı. Elimizdeki gerçek bulgular, veriler, rakamlara dayanarak mantık ve akılcılık çerçevesinde yaklaşmaya çalıştım. İmam Hatip meslek okullarından mezun olanlar odak noktam değil ve olamaz, ülkenin önceliklerini böyle şekillendirenler yazının hedefi. Ailelerinin tercihi yüzünden bu okullara küçük yaşta kaydedilen gençlerin mağdur edilmesinin yolunu açan, bir dönem aynı anda 600′ün üstünde imam meslek lisesini faaliyette tutan eski siyasiler bunun hesabını vermeli! Geleceğe böyle bir sorunlar yumağı bıraktılar. Bugün o okullarda imamlık ve din adamlığı görevini yapabilmek için mesleki eğitime saatler ayıran kız ve erkek öğrencilerin bir kısmı, o zamanın en azından bir kısmını çok iyi şekilde İngilizce, Rusça, Arapça, Çince ya da başka bir dili öğrenmeye ayırmak istemez miydi, ya da bilgisayar programcılığı, elektronik haberleşme konusunda birikim elde etmeyi?

Bir ekonomist olarak Türkiye’nin nasıl kalkınabileceği, Türk iktisadi modeli ve Türk sanayisi üzerine okuyan, düşünen biriydim. Ama son dönemde bizzat iş tecrübemle gerçekleri daha da iyi görmeye başladım. Bugün Türk iş aleminin, işletmelerinin en büyük eksiği katma değer yaratma becerisidir.

Ne geçmişten gelen bir sanayi geleneği ne de kurulu kapasite veya sermayemiz varken serbest ticaret rejimine bu kadar şiddet ve hızla geçen, dış ticaret hacmi 200 milyar dolarları çoktan geçen bir ülke olmamız bizi yüksek dış alıma, yani ithalata itiyor. Dıştan aldıklarımızın üstüne ise kendimize has çok az şey ekleyebiliyoruz. Ülke olarak geleceğimizi kurtarmak için nelere dikkat etmemiz gerektiği bu kadar açık ve netken enerjimizi ziyan ediyoruz. Yazmaya gerek görmediğim konular gündemden bir türlü düşmüyor, daha fazla insan kısır tartışmaların içine çekiliyor, kardeş kardeşe, tribün diğer tribüne düşman oluyor…

Technorati Tags: türban, üniversitede türban, baş örtüsü, imam hatip, popülizm, oy için, AKP, MHP, Süleyman Demirel, Özal, katma değer, yenilikçilik, ülke ekonomisi

Ama bizler için asıl manzara tarihi tepedeki kent. Maalesef beton yapılaşmalar Mardin’in görüntüsünü de bozmaya başlamış, tarihi taş binalara yapılan ekler özellikle dikkat çekiyor. Gereken özeni göstermeyek bu tarihi zenginliğimizi de kaybetme potansiyelimiz olduğunu gösteriyoruz. Fakat bugünkü haliyle Mardin insanı başka bir zamana götürüyor. Sanki Doğu’nun gizemli bir kentine, yüzyıllar öncesine gönderilmiş gibi hissediyoruz. Sokakları daracık bırakan yüksek duvarlı avluların içindeki güzellikleri merak ediyor, on metre sonra kesişen bir sokakla bir anda uçsuz bucaksız ovayı görüyor, ilerlemeye devam edince süslü balkon ve kemerlerin karanlıkta bıraktığı bir sokakta duvar işlemelerine hayran kalıyorum.

Daracık sokaklar bir anda çocukların cıvıltılarıyla, oyunlarıyla şenlenebiliyor. Öte yandan, bu duvarlar arasında giden yollarda sığınacak bir kapı açtırmanın imkansızlığı, geçmişin zor dönemlerinde yaşanmış mücadelelerin mekanının tam da bu sokaklar olduğunu düşündürtüyor, ürpertiyor.

Tarihi yerleşimi yaklaşık 3 saat yürürken harika minaresiyle Ulu Camii, Kırklar Kilisesi, Revaklı Çarşı ve daha pek çok yapı birden ortaya çıkıyor. Abdüllatif Camii, Şahtanalar’ınki gibi ev ve konaklar nispeten daha kolay kendini belli ediyor, tüm yapılar gözümüzü doyuran işçiliğe sahip. Tabii Güneydoğu Anadolu turumun geri kalanının aksine midem de yerel tatlara doyuyor, kubbe de denen yassı içli köfteler, çeşit çeşit pilavlar, işkembe dolması, etli ekmekler, yemeye fırsatım olmayan kaburga dolması gibi mükemmel yerel tatlar diğer bölge şehirlerinin aksine daha ulaşılabilir, daha yaygın gibime geldi Mardin’de.

Gerek bu açık hava müzesinde gerekse Midyat ilçesinde Müslümanlar, Süryaniler, Yezidiler beraber yaşıyor. Mardin karşılıklı hoşgörü ve anlayışın da ötesinde insanların din ve ırk farkını unutarak nasıl beraber yaşayabileceğini göstermesi açısından Türkiye’ye büyük bir örnek. İnanç farklılığının yanında ırk olarak da farklılıklara ev sahibi bir bölge, her ne kadar en parlak dönemlerindeki kadar kozmopolit olmasa da… Geçtiğimiz aylarda fidye için kaçırılan Süryani papazın serbest kalmasına zılgıtlar çekerek sevinen, coşan Müslüman köylü kadınların görüntüleri henüz çok taze.

Midyat da tarihi konakları, yerleşimleri ile bugün unutulan incelik ve zerafeti hatırlatıyor. Süryaniler’in faal olarak kullandıkları manastırlar dışında tarihi manastırlara da ev sahibi olan ilçe de Mardin merkezi gibi 4000 yıllık bir geçmişe sahip.

Anlatacak daha çok şey var, ama belki fotoğraflar kelimeler yerine geçer. cihansalim.net/galeri altındaki Mardin klasöründe Deyrulzafaran Manastırı, restore edilmekte olan Kasımiye Medresesi, Midyat klasöründe ise Mor Gabriel Manastırı yazıda bahsetmediğim yapılar. Ayrıca gerek Mardin gerekse de Midyat‘ın resmi kamu web sitelerinden pek çok tarihi, kültürel bilgi edinebilirsiniz. Mardinimiz.com da bir diğer başvuru kaynağı olarak göze çarpıyor.

Mardin’i görmeli, Mardin’deki kaynaşmayı ülkemizin her kasabası ve şehrinde yaşamalıyız…

Technorati Tags: Mardin, Midyat, Güneydoğu Anadolu, hoşgörü, tarih, Süryani, Yezidi, manastır

Japon Nagoya İstasyonu Dünyanın En Geniş Alana Sahip Tren İstasyonu

Ama ülkemizde “tren gomünist işidir” yakıştırmasıyla onlarca yıldır hep karayolları yatırımlarına öncelik verildi. Komünist olmamamız için(!) dışardan teşvik gören bu politikayla daha çok otomobil, kamyon gibi motorlu araçlar ithal ettik, tabii bunları çalıştırmak için de benzin. Petrolün varil fiyatının 100 dolarlara tırmandığı bugünlerde kendi petrol kaynakları yok denecek kadar az olan bir ülkede kazandığımız paranın önemli bir kısmı böyle ellerimizden akıyor. Tabii havaya, atmosfere saldığımız karbondiyoksit ile gittikçe dengesi bozulan dünyaya etkimiz de belki asıl korkutucu etki.

Evet, son yıllarda “hızlı tren” yatırımları yapıyoruz, ama “gösteriş” denecek kadar yetersiz yatırımlar bunlar. Zaten bugünkü haberi duyup da hızlı tren denemesindeki faciayı hatırlamayanımız pek olmamıştır. Öte yandan hala kaynaklarımızı otoyollara ayırıyoruz, 2002 seçimleri döneminde R. T. Erdoğan’ın önemli sloganlarından biri de “ülkeyi duble yollarla saracağı” değil miydi? Evet karayollarımız da ülkenin pek çok bölgesinde ihtiyacı karşılamanın çok altında, fakat ya tren yolları! Onlar iyice geri kalıyor, aradaki makas açılıyor. Bir tek İstanbul-Ankara arası hızlı tren yapma çalışmasıyla medyanın ve nüfusun belli bir bölümünün dikkati çekilebilir, ama ülkenin geri kalanında tren yolculuğu korkulu olmaya devam eder…

Technorati Tags: Pamukkale ekspresi, Kütahya kazası, hızlı tren, tren, raylı taşımacılık, TCDD, karayolları, duble yol, komünizm

Ama katılmama nedenlerinin kabul edilir olabilmesinde Davos’a gitmeyerek kazanılan zamanda yapılanlar önem kazanıyor. Ya bir başka ülke ile önemli açılımların temeli atılabilir ya da Türkiye’nin hayati öneme sahip iç meselelerinde, örneğin ekonomi, güvenlik önlemleri gibi önemli çalışmalar yapılabilir.

Maalesef kamuoyuna yansıyan görüntü hiç de öyle değil. Başbakan ve MHP lideri Devlet Bahçeli türbanın yüksek öğretim kurumlarında yer bulabilmesiyle ilgili yoğun olarak çalışıyor, bazen aralarında bazen başkalarıyla medya önünde atışıyorlar.

Son günlerde ise ABD ekonomisinin 2008′de yavaşlayacağı ve gerçek anlamda bir kriz yaşayabileceği korkusuyla dünya finans piyasaları sallanıyor. Borsalarla beraber şirketler değer yitiriyor, para sığınacak güvenilir liman arıyor, bankalar da yatırımcılar da borç vermekte çok daha seçici davranıyor. Kısa vadede finansal genleşmenin ters döneceği bir gerçek. Bu tablodan Türkiye de etkileniyor, yabancı yatırım ve dış borca bağımlı olan ekonomimiz 2007 yılında yapısal gelişmeler ortaya koyamadığından, en azından 2008′de dünyaya çok daha güçlü bir mesaj vermek zorunda.

Türkiye’nin seçim yılını atlattığı, iktisadi anlamı olan reformlarını sürdüreceği, iç sorunlarını eski dönemlere göre azalttığını göstermesi gerekiyor. İşte bunlar ve ötesi hakkında dünyanın geri kalanının çekincesi olduğundan, daha da kötüsü bizim, Türk halkının korkuları sürdüğünden ülkemize güven az. Güven az olduğu için bugün devletimiz bizlerden ve yabancılardan borç almak için kendi bastığı paraya %15′in üstünde faiz vermenin maliyetine katlanıyor.

Ülkemize ve dışarıya güven aşılamak, artık işlerin yoluna girmesi için kararlı olduğumuzu göstermemiz gerekiyor. Bunun için diğer ülkelerin aksine sadece başbakanla değil muhalefet partisiyle de Davos’a katılsak farklılık yaratmaz mıyız? Sayın Erdoğan Sayın Bahçeli’yi türban konusunda koluna takmadan önce Davos’ta koluna taksa ve “ülke olarak biz bütünüz, demokratik ve dinamiğiz” mesajı verse her şey çok farklı olmaz mı? Ama demek ki öncelikleri bu değil. Demek ki Türkiye ekonomisi ve insanların 2008′de kriz yaşama, işsiz kalma tehlikelerinden ziyade ülkenin bir numaralı sorunu türban…

İlgili Yazılar:

• Her Şeye Yukardan Bakmaya Devam, Davos 2007′de Türkiye Kayıptı

Technorati Tags: Davos, Dünya Ekonomi Forumu, World Economic Forum, WEF, Davos 2008, Erdoğan, Bahçeli, türban sorunu, Davos’a katılım, dünya ekonomisi

Fakat bunlar şaşırtıcı değil, uzunca süredir İnternet’i zararlı, korunma gerektiren bir “şey” olarak algılatmaya yönelik bilinçli ve bilinçsiz bir ortam yarattık. Sonra da bizim için neyin iyi olduğunu bizden iyi bilen bazıları bizim adımıza kararlar almaya başladı. Yıllardır Türkiye ve Türk bilişim dünyası üzerine kalem oynatan, yanlışları ısrarla dile getiren, doğruları alkışlayan biri olarak hep bir umut taşıdım. Vizyon sahibi insanların İnternet olgusunu nasıl yöneteceğimizi doğru bileceklerine yönelik…

Ama umut beslediğimden ya da ikinci, üçüncü, doksanıncı şans vermek istediğimden yazmadıklarım, dile getirmediklerimden bazılarını artık yazacağım. Çünkü bu ülkenin iyi niyetli, bir şeyler üretmeye ya da bir şeyler öğrenmeye meraklı insanları fazlasıyla mağdur olmaya başladı! 3-5 yıldır web güncesi (blog) yazan, hayatının önemli bir kesitini İnternet’te tutan biri bir gün kalktığında güncesini ücretsiz yayınlayan dev sitenin tümden engellendiğini gördü. YouTube’da yabancı dilini geliştirmek, ya da Türkiye’de izleme fırsatı bulamadığı bir yayını orada yakalayabilmek isteyen biri bunu bugün yapamadı.

Bilinçli insanların İnternet’i nasıl kullanacaklarına karışılması oldukça tehlikeli. Önemli olan Fatma’nın, Mehmet’in gözünü kapatmak, videoyu göstermemek değil, Fatma’nın, Mehmet’in o videoyu izlemeyecek olgunluğa ulaşacak eğitimi almasını sağlamak.

Bugün “artık yazacağım” dediğim şeylerden biri de bir sayfası yüzünden yüz milyonlarca sayfası yasaklanan bu sitelere nasıl erişilebileceği olacak. Engelleme kararı verildiğinde Türk Telekom’a iletiliyor. Türk Telekom (TT), örneğin YouTube.com sayfasını yazdığınızda size hangi sayfayı getireceğini DNS adlı sunuculara soruyor. TT’nin DNS sunucusunda YouTube karşısındaki numaralar değiştiriliyor ve mahkeme kararına yönlendiriliyor. Ama Türkiye’de zaten pek çok kişi farklı DNS sunucularından faydalanarak istediği siteye giriyor. Ayrıca oldukça fazla kişi de Türk Telekom dışı alternatiflerden İnternet’e bağlanıyor. Bu kişiler de engellemelerden haberdar bile olmuyor. Yani yasak Türkiye’de bir grup kullanıcıyı etkiliyor, videoya tüm dünya ve de Türkiye’nin bir diğer bölümü erişiyor.

Siz de yıllardır yazdığınız blogunuza erişip eski yazılarınıza kavuşup kurtarmak istiyorsanız “yanlış” ve “hatalı” şekilde tümüyle engellenen sitelerin altındaki yasal içeriğe ulaşmak için TT DNS sunucuları dışında bir DNS sunucu kullanabilirsiniz. Bugün en popüler ücretsiz DNS hizmeti OpenDNS. OpenDNS.com’a girerek isterseniz sadece bir bilgisayarda, isterseniz modeminizi ayarlayarak tüm bilgisayarlarınızda istediğiniz sürece OpenDNS’in DNS hizmetinden yararlanabilirsiniz. Nasıl yapacağınızı opendns.com/start adresinden öğrenebilirsiniz. Ama bunu yapmadan önce bu yazının en altındaki önemli uyarıyı okumalısınız.

İngilizce kaynak kullanmakta sıkıntı yaşayanlar için kısaca ben bir alternatifi özetleyeyim. Windows’da Başlat tuşuna basın ve görünüyorsa Denetim Masası’na, görünmüyorsa Ayarlar altında Denetim Masası’na tıklayın. Denetim Masası’nda Ağ Bağlantıları’nı açın. Burada aktif halde olan “Yerel Ağ Bağlantısı”na sağ tıklayın ve Özellikler deyin. Gelen pencerede, “Bu bağlantı aşağıdaki öğeleri içerir” başlığı altındaki listede altlarda yer alan TCP/IP’ye bir kez tıklayın, ardından Özellikler düğmesine basın. Yerel Ağ Bağlantısı Özellikleri adlı pencerenin ikinci bölümünde önce “Aşağıdaki DNS sunucu adreslerini kullan” seçeneğini seçin. Ardından ilk DNS satırına 208.67.222.222, ikincisine 208.67.220.220 yazın. (Bu numaralar OpenDNS.com’un her sayfasının altında var, yılda bir de olsa rakamları kontrol etmeniz iyi olabilir)

Tamam ve tekrar Tamam diyerek çıkın. Windows’unuzu açıp kapamanız gerekebilir, ama artık daha özgür bir İnternet kullanımı için adım atmış olacaksınız. İstediğiniz zaman aynı ekrana gelerek “otomatik olarak al” seçeneği ile eski ayarlara geri dönebilirsiniz.

Ülkemiz adına üzücü olan, bu kadar basit yöntemlerle etkisiz kılınacak mahkeme kararları alınması ve de böyle bir yaklaşımla adeta İnternet kullanıcılarını, halkı salak yerine koyanların olması. Yukardaki yöntem pek çoğu arasından sadece biriydi, İnternet alıştıklarınızdan farklı bir ortam. Buna özel çözümler üretmezseniz eski çözümler daha büyük delikler açabilir, sonra yamaması da zor olur…

ÖNEMLİ UYARI: T. C. Kanunları’na muhalefet eden kişilerin faaliyetlerinin sonuçlarına erişmeniz belli şartlar altında suç olarak kabul edilir. Bu sayfada ya da pek çok diğer kaynaktan yararlanarak yasaklanan sitelere erişmeniz halinde tüm sorumluluk bizzat kullanıcıya aittir. Bunu kabul etmeme şansınız olmadığı gibi OpenDNS, vb.lerini, onları tanıtanlarını suçlamanız da haklı bir savunma olmayacaktır.

Technorati Tags: Site engelleme, YouTube, YouTube engellendi, Open DNS, DNS, sitelere erişim, mahkeme kararları, 5651 sayılı İnternet Kanunu

Para politikasının etkinliği ve “paracı” iktisat teorisi tartışmaya açıktır. Hele Türkiye’de Türk Lirası faizi yatırım ve tüketim kararlarında ana etken değilken, dövizle borçlanma ciddi bir alternatifken, “TCMB’nin uğraşı ne kadar sonuç veriyor” diye düşüncelere dalmak mümkünken… Ama eğer ülke olarak 2001′den bu yana sürdürülen ekonomi yönetimi ve seçilen politikaların değiştirilmeyeceği ortadaysa ve hükümetler bunlara bağlılığını sürekli vurguluyorsa, TCMB’nin tek hedefinin enflasyonu düşürmek olduğunu, bu konuda da bağımsız davranması gerektiğini kabul etmeliyiz.

Serdengeçti döneminde güvenilirlik, inanılırlık (”credibility”) konusunda çok büyük başarı elde eden TCMB faiz ayarlamaları bir yana, gelecekteki hareket ve politikalarına yönelik basın açıklamaları, Başkan’ın ağzından çıkanlarla dahi piyasalara ve ekonomiye yön vermeyi başarabiliyordu. Ama bugün bu güvenilirlik yitirildi. Profesyonelliği ve saygı kazanan tutumuyla son on yılda dünyanın en başarılı başkanlarından olan Serdengeçti, Salı günü bizlerle konuşurken yıllarını verdiği kurumun mevcut etkisi hakkında olumlu konuşmaya gayret etti, bir “Merkez Bankacı” olarak yapması gerektiği gibi iyimser göründü. Ama yine de güvenilirlik konusunda kaybedilenleri ince bir dille ortaya koydu.

Enflasyonun düşmemesinden bir nebze, reel faizlerin düşmemesinden ise neredeyse tamamıyla Merkez Bankası’nın görüntüsünü, algılanışını sorumlu tuttu. İletişimin çok zayıfladığını, etkisiz kaldığını, yerli ve yabancı piyasa oyuncularının para politikalarıyla ve özellikle “Banka’nın bağımsız karar alabilme” yeteneğiyle ilgili ciddi şüpheler taşımaya başladığını Serdengeçti de bizzat gözlemlemiş ve tecrübe etmiş. İyimser bir insan olan, aynı zamanda yıllarını kuruma vermiş biri olarak olumlu konuşmaya gayret eden Serdengeçti’nin bu sözleri oldukça düşündürücü.

Ayrıca iktisat çevrelerinde bazılarının duymuş olabileceği bazı sözleri o da aktardı, örneğin “Türkiye’ye Avrupa’nın ilk Latin Amerika ülkesi deniyor” gibi. Ve de Türk hükümetinin dışarda da reform yorgunu gibi görünmeye başladığını, son yıllardaki yapısal değişimlere devam etme isteğinin sorgulandığını, çünkü acı veren iktisat reformlarını yapmak için en uygun dönem olarak bilinen hükümetin ilk 100 gününün çoktan geçtiği gerçeğini sadece burada tartışmadığımızı, dışarda da bunların konuşulduğunu paylaştı. Reform yorgunu bir yönetim bir yana, bu yönetimin bir de faizler, döviz kurları konusunda rahatsızlık hissetmesi ve TCMB’yi “sorumlu” olarak göstermesi oldukça tehlikeli.

Günümüzde enflasyonla mücadelenin inandırıcı olması lazım ki tüm ekonomik birimler, bizler de dahil bu hedefe inanalım. İnandığımızda da Banka’nın kararlarını destekleyelim, tabii tamamen enflasyon odaklı kararlar alındığını bilirsek. Fakat eğer bu kararlarda hükümetin yönlendirmesi, bazı sektörlerin işine gelecek şekilde kararlar alındığı algısına sahip olanlar artarsa ülke olarak enflasyonla mücadelede başarılı olamayız!

Bu gerçeğe rağmen, Başbakan, “TCMB Başkanı istifa iması yapmış olsa bile ben bu bankayı taşırım” der gibi görünüyorsa maalesef faizlerin Serdengeçti dönemindeki seviyelere inmesi için daha çok bekleriz!..

Technorati Tags: TCMB, Merkez Bankası, Merkez Bankası’nın İstanbul’a taşınması, İstanbul finans merkezi, Süreyya Serdengeçti, Durmuş Yılmaz, Merkez Bankası Bağımsızlığı

Müstehcenlik, sağlık gibi başlıkların açılımları net değil, TİB üyeleri müstehcen buldukları siteyi engelleyebilecek, ama kime neye göre müstehcen… Bana müstehcen gelen bir sayfa bir başkasına zar zor bulabildiği bir bilgi kaynağı gibi görülebilir. Daha da düşündürücü olan, “müstehcenlik” nedeni ile kapatılan sitelerin artması ile artık bunu kanıksama riskimiz ve de zamanla basit bir fotoğraf ya da yazı ile, genelinde  faydalı olan bir siteyi tümden yitirmemiz.

Nitekim bunun yolu da başarıyla açılmış! Bilgi İhbar Merkezi adlı ihbarweb.org.tr adresindeki sitede istediğiniz siteyi ihbar edebiliyorsunuz. RTÜK tecrübemiz ortada, canı sıkılan herkes şikayet edecek birilerini, bir şeyleri arıyor, buluyor ve RTÜK çağrı merkezini arıyor. Bunun daha da fazlasını İnternet’te canı sıkılan, oradan buraya zıplarken saçma içerikle karşılaşan insanların bu site üzerinden yapacağı malum.

Bu durumda TİB üyelerine, ihbar edilen web sitelerini kontrol edecek herkese sabır diliyoruz! Bakalım bu kadar çok müstehcen, zararlı, kumar, intihar, uyuşturucu, fuhuş içerikli site ihbarını değerlendirecek olan kişiler kendi ahlaklarını nasıl koruyabilecek, mesleki yıpranmaya nasıl dayanacak?

Şaka bir yana İnternet’teki içerikle ilgili yapılması gerekenler var. Ama bunlar çok iyi düşünülmeli, konunun uzmanlarından yönlendirme, danışmanlık alınmalı, dünyadaki örnekler dikkate alınmalı, sonuçta dünyada İnternet’e bir tek biz bağlı değiliz, ama uyguladığımız teknik yönden komik, sosyal ve politik açıdan ise fazlasıyla eleştiriye açık site kapatma ve engellemelerle artık Çin, İran gibi ülkelerle birlikte anılır olduk. Son olarak Dubai’de Hürriyet gazetesinin web sitesine erişimin engellendiği yönünde gelen haberleri de hatırlarsak istikametimizin vahametini daha iyi anlarız.

Ve önceki paragraftaki önermelerimden de önce, asıl idealimiz, hedefimiz yayınları tek tek kapatmak değil, bu yayınlardan etkilenmeyen, sorgulayan, her okuduğu ve gördüğüne sualsiz inanmayan, akılcı bireyler yetiştirmek olmalı…

İlgili Yazılar:

• Yeni İnternet Kanunu ‘Mucizeler’ İçeriyor: Kimlik Gizleyerek Günce (Blog) Yazmak Mümkün Olacak mı?
• İnternet Kanunu Mucizeleri-2: Link Verdiğin Site Yüzünden Suç İşlemek
• İnternet Kanunu Mucizeleri-3: Tehlikeli İçerik Kanununa Düzeltme Hakkı Neden Eklendi
• Şimdi de EkşiSözlük’e Erişim Engelleniyor. Peki Sözlük Tepki Oluşturabilecek Aidiyet Yarattı mı? Yoksa Sadece Oturup Eleştiri Yazma Mekanı mı…
• “Tanımadıklarınızla konuşmayın, sıkı giyinip ailenizle dolaşın” - İnternet’in gerçekliğinden bu kadar uzak yöneticiler bir tek Türkiye’de
• YouTube yasağı her şeyden önce teknolojiyi hala anlayamadığımızın kanıtı. Peki anlamayanları o mevkilerde biz tutmuyor muyuz!

Technorati Tags: İnternet Kanunu, 5651 numaralı kanun, sansür, site kapatma, site engelleme, TİB, Telekomünkasyon İletişim Başkanlığı

Antalya Milletvekili Sadık Badak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na yaz aylarında başvurulan ileri saat uygulamasına kış döneminde de devam edilmesi önerisini götürmüş. Bugün Afrika ve Güney Asya ülkeleri dışında kalan ülkelerin neredeyse tümü yaz saati uygulaması ile ciddi enerji tasarrufu ve verimlilik artışı sağlıyor. Uygulama artık fazlasıyla yerleşti ve sağlam bir temel, mantık üzerine kurulu.Yaz saati ile ilgili fazla bilgi paylaşmayacağım, İnternet’ten edinmek mümkün, bugün zamanım da kısıtlı. Ama milletvekilinin önerisi bugün Meclis’e gelen öneri, tasarı ve taslaklar içinde, harcanacak çaba karşılığı elde edilecek kazanca bakarsak, ülkeye ciddi kazanç vaat ediyor. Bugün maalesef uzgörüş sahibi olmamaktan bireysel çıkarlara, özel ilişkilerden vizyonsuzluğa pek çok nedenle ülkelerin ve dünyanın faydasına olan kararlar verilemiyor. Dünya karbondioksit salınımını kısmayı başaramıyor, Türkiye çok basit kuralları, engelleri, bazen gereksiz derecede yüksek vergileri değiştiremeyerek kendi önüne set çekiyor. Ama uyguladığımız saat konusunda bu kadar büyük bir çıkar çatışması olacağını tahmin etmiyorum.

Saat dilimleri hakkında da pek çok site detaylı bilgi veriyor. Etkileşimli haritaları örneğin worldtimezone.com adresinden görebilirsiniz. Hangi ülkelerde şu anda saat kaç olduğunu görmekle yetinmeyip hava durumunu da coğrafi konuma göre tahmin ederseniz kafanızda bir görüntü oluşturabilirsiniz.

İstanbul’da yaşayan biri olarak güneşin bugünlerde 7′den önce doğduğu akşam 5′de iyice karardığı bir ortamda bence enerjiyi en etkin şekilde kullanmıyoruz. Yaz saati uygulaması devam etse idi, saatleri bir saat ileri almasaydık güneş 8′e doğru doğacak akşam da 6′ya doğru kararacaktı. Hele Doğu’da durum daha da vahim, bugünlerde saat 4′te hava kararıyor.

Sanırım iktisadi açılımı, tasarruf açısından faydasını fazla irdelemeye gerek yok. Olayın ciddi biyolojik ve psikolojik boyutu var. Artık çoktandır biliyoruz ki havanın kararmasının hala insan üzerinde ciddi etkileri var. Metabolizması yavaşlayan insan karanlıkta daha verimsiz oluyor, yediklerini yakması zorlaşırken daha düşük enerjili hissediyor. Yine insan gibi bir canlının güneş ile ilişkisinin öneminin psikolojisini etkilemediğini söylemek imkansız. Karanlığın moral üzerindeki olumsuz etkisi de yine çalışmalarla ortaya kondu…

İlgili haberde okuyabileceğiniz rakamsal veriler dışında kısalan kış günlerinde yine de geç uyuyan insanların gerek sosyalleşme imkanları gerekse de bireysel eğlence araçları ile karanlığa rağmen en az ortalama 6 saat uyanık kaldığını da unutmayalım. İlk çağlarda karanlık günün bitişini simgelerken artık “akşam yeni başlıyor!” deyişi kültüre yerleşiyor… Ama unutmayın, maalesef(!) hala vücudumuz buna alışmadı, fizyoloji aynı deyişi pek de kabul etmiş değil.

Technorati Tags: Yaz saati uygulaması, yaz saati, saat geri alma, saat ileri alma, kış saati