// dünya ekonomisi

dünya ekonomisi

Bitcoin’in parasından önce altyapısı yıldız gibi parlıyor: ‘Blockchain’

Devletsiz sanal para birimi BitCoin’in teknik altyapısı finanstan güvenliğe pek çok sektörde yeni uygulamalara feyz veriyor
2013 ilkbaharında bu köşeden “Bitcoin ve ‘sanal para’ birimleri İnternet’in gerçek devrimi olabilir mi” sorusunu erkenden sormuştuk. Ağdaki noktalar arasında doğrudan birebir (P2P) bağlantısıyla, merkezi ve aracı bir finansal kurum olmadan maddi ‘değer’ transferi sağlayan şifreli/kriptolu para birimlerinin öncüsü Bitcoin’i bugün dünyada 100 binden fazla satış noktasında kullanmanız mümkün.

Tabii söz konusu olan bir sanal ‘para’ olunca, arkasında bir devlet olmaması, altın gibi bir varlıktan türetilen sistemlerle bağlantısızlığı, değerinde geçen yıllarda çok büyük dalgalanmalar olması gibi çekinceler pek çok soru işareti yaratıyor. Fakat Bitcoin bir paranın 3 özelliğini de taşıyor, değişim aracı, hesap birimi ve değer biriktirme aracı olmak. Bu yetkinliği gören pek çok başka girişimci de alternatifler yarattı, 2015 başındaki istatistiklere göre kriptolu 700 üstünde para birimi mevcut ve 500’ün üstünde para birimi de İnternet’te kullanımdaydı, fakat işlemlerin %90’ından fazlası Bitcoin üstünden yapılıyor.

Bitcoin sisteminin ana kayıt defteri olan blockchain yeni uygulama alanlarına esin kaynağı oluyor ve olmaya devam edecek gibi

Fakat bu 500 kriptolu paranın yaygınlaşmasının nedeni insanların çılgıncasına bir sanal para ihtiyacı içinde olmasının ötesine geçiyor. Bitcoin sisteminde, ilk günden bugüne her bir işlem, Blockchain denen elektronik kayıt defterinde tutuluyor. Çarpıcı olan ise, bu defterin özel bir kurumun mülkiyetinde olmaması, dünya genelinde sayısız bilgisayarda kopyasının tutulabilmesi ve zaten tutuluyor olması, böylece her bir para transferi/işlem pek çok bilgisayar tarafından kontrol ediliyor!
Sahtekarlıklar veya insan hatalarından dolayı risk altında kalan, aslında yetkin ve kuvvetli olan finansal kurumların mevcut sistemlerinden daha yüksek bir doğrulama ve güven ortamı sağlanıyor, hem de dağıtık bilgi işlem gücü sayesinde son derece düşük maliyetlere.

Blockchain Finans dışına da taşınabilir
Zaten ‘fintech’ dediğimiz pek çok finans odaklı girişim de bu altyapıyı baz alan hizmetler geliştirme çabasında. Bugüne kadarki en saygınlık kazandıran haber ise, dünyanın en hacimli 2. borsası olan ABD teknoloji borsası NASDAQ’ın yeni olan ‘özel pazar’ındaki şirketlerin hisselerinin sahiplik yapısını Blockchain altyapısı ile saklamayı denemek üzerinde çalıştığını duyurması oldu.
Çoğu küçük şirket genelde basit tablolarda ortaklık yapısını tutar, yeni bir hisse satışı yapıldığında tabloyu tekrar mali müşavir, avukatlara onaylatmaya, doğrulatmaya giderler, burada hem güven, hem doğruluk problemleri hem de dışardan anlık doğru görüntüyü görebilme zorlukları yaşanır. Blockchain sisteminde her işlemin pek çok kez farklı kaynaklarca kontol edilerek üst üste yazılması basit ama etkin bir çözüm olacak.

Bitcoin’in bir kriptolu sanal para ve varlık özellikleri taşımasının ötesinde Blockchain tasarımı ile bir kriptolu platform özelliği içermesi günümüzün ağ ekonomisinde bugün aklımıza gelmeyecek olasılıklar sağlayabilir. Zaten pek çok uzman, Bitcoin’i 10 yıl önceki sosyal ağ, e-ticaret, mobil altyapı patlamalarıyla değil, İnternet’te iletişimin temelini atan TCP/IP gibi gelişmeler ile karşılaştırıyor, ki onların üstüne web tarama, e-posta gibi hizmetler kurulmuştu. Belki de Bitcoin mantığı ve/veya Blockchain doğrulaması üstüne farklı Facebook, Google, Airbnb’ler göreceğiz. Bugüne kadar kriptolu para birimleri ile alakalı girişimlere 500 milyon doların üstünde risk sermayesi yapıldığı hesaplanıyor.

Blockchain’in bazı sınırlamaları var, ve konsensusla değiştirilebiliyor. Ama geçici çözümler veya alternatif yöntemlerle sisteme yamanan kalıcı çözümler ile önemli ilerlemeler kaydedilebiliyor. Örneğin yan kayıt defteri yöntemleri ‘sidechains’ ile aşılabiliyor. Sistemi genişletilebilir kıldıkça, her türlü elektronik varlık, merkezi aracısız, gereksiz yükseklikte komisyon bedelleri olmadan güvenle el değiştirebilir, uçuş milleri, hisse senetleri, sigortalar, mortgage krediler, ve daha uçsuz bucaksız alanlarda milyarlarca liralık hacim böylesi sistemlerden geçebilir. Gezegendeki transferlerin çoğunun böyle bir teknolojiye kayması ise hem kamu hem iş dünyasında önemli değişikliklere yol açacaktır. Bitcoin ve varyantlarını yakından takip etmeye kesinlikle değer.

TARTIŞALIM

“Bitcoin’in parasından önce altyapısı yıldız gibi parlıyor: ‘Blockchain’” henüz yorumlanmamış, ilk siz yorumlayın

Yorum yapın