iktisat ve Türk ekonomisi • siyaset

GAP’ı İşsizlik Fonu ile Bitirmek İşsizliği Değil Parayı Bitirir

Haftanın kayda değer ekonomi haberi “GAP’ı İşsizin Parası Bitirecek” idi. Türkiye’nin en büyük kalkınma hamlelerinden biri olan GAP’ı önümüzdeki on yılda bitirmek için hala çok büyük bir kaynak gerekiyor. Kaynak bulmak için yapılan çalışmalar devletin kasasında farklı amaçlarla toplanan fonlara göz dikilmesine neden oldu. İlk akla gelenlerden biri de, çalışanlardan yapılan kesintilerle oluşturulan İşsizlik Sigortası Fonu.

T. C. Merkez Bankası’ndaki yıllarında hükümetlerin devlet yönetimini yakından tanıyan Erdal Kumcu’nun bugün Hürriyet’te yazdığı gibi tehlike kapıda; “İşsizlik sigortası da sosyal güvenlik sistemine benzemesin.” Hükümetler kaynak yaratma konusunda çok dikkatli olmalı, etik davranmalı, günü kurtarmak için geleceği tehlikeye atmamalı.

Bugün çalışanlardan kesilen işsizlik sigortası çalışan işsiz kaldığında hayat standardının dengesiz oranda düşmemesini sağlayacak “sosyal devlet” olabilmek için önemli. İşsizlik sigortasında biriken fondan bugün az sayıda da olsa yararlanan var, ama gelecekte bu fonda biriken miktara gerçekten ihtiyaç duyulacak. İşte o zaman o paranın orada olması çok önemli. Bu satırları yazarken İsveç’te doğum sonrası anne ve babaya paylaşma tercihleri kendilerine bırakılarak toplam 18 ay ücretli izin verildiği aklıma geldi…

Fonda biriken para ile zaten hazine bonosu, devlet tahvili alınıyor. Yani zaten devlet kendi borçlanmasını bu fonda biriken para ile kolaylaştırıyor, dolaylı yoldan, ama faizini ödeyerek, bu fondan yararlanıyor. Şimdi ise bu fonda biriken meblağ karşılıksız şekilde GAP’a aktarılacak.

Ülke olarak kalkınmada geç kalmamızda bölgesel eşitsizliklerin etkili olduğuna inanan, GAP’ın son durumunu birkaç ay önce görmüş biri olarak hükümetin bu bölgeye olabildiğine kaynak aktarması gerektiğine inanıyorum, ama bu doğru yöntemle yapılmalı.

Çünkü “kaynak bulamıyorum” bir bahanedir. Faizini, maliyetini üstlenerek içerden ve dışardan her zaman kaynak bulunur. Önemli olan doğru planlama, düşük maliyet sağlayacak şekilde kaynak yaratma cesaretine sahip olmaktır. Bugüne kadar Türkiye’yi yönetenler öncelikleri doğru belirlemediklerinden sonuçlar verimsiz oldu. GAP bu kadar öncelikli ise yıllardır başka alanlara aktarılan kaynakların bir bölümü aynı borçlanmalarla bölgeye aktarılabilirdi.

Tüm bunlar bir yana, beni en çok üzen insanların güvenini yok edecek açıklama ve hareketler yapılması. Bugün GAP’ın bitirilmesi ile işsizlik azaltılabilecek mi? Önemli olan budur. Ve maaşlarından kesinti yapılan milyonlarca çalışan artık kendilerinden kesilen “işsizlik sigortası”nın gelecekteki risklerini koruyamayacağını düşünecektir. İşte bu güvensizlik iktisadi kararların temeline dinamit atan ruh halidir…

Technorati Tags: işsizlik sigortası, İşsizlik Sigortası Fonu, kesinti, GAP, GAP’ı işsizin parası bitirecek

© 2008 H. Cihan Salim - Günce… Blog….