telekomünikasyon • İnternet: altyapı, felsefe

ADSL yerine VDSL ve Türkiye’de Yine “Kısıtlamalı” İnternet

Televizyon ve basın reklamlarında oldukça yer kapladığından muhtemelen Türk Telekom’un VDSL2 geniş bant İnternet altyapısı kurduğunu duymuşsunuzdur. Mevcut ADSL İnternet erişimi ile en fazla 4 Mbit/saniye veri indirme hızına ulaşılabilirken yakında VDSL teknolojisi ile 32 Mbit/s erişim hızı kullanıcılara sunulacak.

Henüz satışlar başlamadığı gibi konuyla ilgili de fazla detay yok. Ama mevcut görüntü yine Türkiye’de İnternet’in yaygınlaşmasını sağlayacak bir yenilik olmayacağını gösterir nitelikte. VDSL, ya da pek kullanılmayan biçimde “VHDSL”, “Very High Speed Digital Subscriber Line”ın kısaltması. ADSL teknolojisi gibi mevcut bakır telefon hatlarından veri iletişimi sağlanırken mesafe VDSL’de daha büyük bir sorun olabiliyor. Bu yazıda teknik detaylara girmek hiç istemiyorum, ama 16 Mb’lik 1. VDSL seçeneğindeki hızın ulaşılabileceği alanın daha geniş olacağı, fakat 32 Mb hızlara ulaşmak için santral noktalara çok daha yakın olunmasının, hatta 300 metre gibi mesafelerin söz konusu olduğunu söylemekle yetineyim.

Neden ADSL2+ ve ADSL Hızlarında Arttırım Tercih Edilmiyor

Akla gelen ilk soru, bugün dial-up yani çevirmeli bağlantı unutulmuş ve İnternet denince akla ADSL gelirken, ülkede satılan ADSL modem markası çoğalır, model sayısı patlarken neden ADSL’ye özgü altyapı güçlendirmesi yapılmıyor? Uzun süredir satılan ADSL modemlerin neredeyse tümü ADSL2+ modemler, yani 24 Mbit hızlara erişebilen modemler. Bugün ise ADSL tarifeleri 4 Mb/s ile sınırlı. Bırakın ADSL2+’yı, ADSL hatları 8 Mb/s’ye yükseltmek hedeflenebilir. Zaten bugün modem ekranlarınızı kontrol ettiğinizde çoğunuz hattınızın 8 Mb/s hıza elverdiğini görebilirsiniz.

Ülkede ADSL abonelerinin %85′i hala en ucuz tarife olan 1 Mbit/s hızı tercih ederken 32 Mbit’lere atlamanın sırrını çözmek zor. Tabii ki “Mevcut altyapı ile en uygusunu VDSL2 olacaktı”, “Yatırım harcamaları en uygun olan bu” gibi açıklamalar duyabiliriz. Ama bugün ve yakın geçmişte modem alanlar VDSL2 için modem değiştirmek zorunda kalacak. ADSL ile devam edilse, 24 Mb hatta 8 Mb/s sunulsa, yaygınlaştırılsa, fiyat farkı konsa bile insanlar mevcut modemleri ile İnternet’e girmenin rahatlığını yaşayacaktı.

Upload Hızı Neden Sadece 1 Mb/s, Oran 32′ye 1?

Açıklanan VDSL2 tarifeleri ile ilgili diğer bir soru işareti ise garip download/upload oranları. TT’nin toptan VDSL2 tarifeleri 2 seçenekten oluşuyor: 16 Mbps download / 1 Mbps upload ve de 32 Mbps download / yine 1 Mbps upload. Halbuki bugünkü ADSL tarifelerinde 4 Mbps download / 1 Mbps upload hızı sunuluyor. Şaşırtıcı olan veri yükleme, göndermenin neden 1 Mbps ile sınırlı tutulduğu.

Bir örnekle düşünelim, 32 Mbps’lik VDSL2 hattınızla, mesela ofisinizde iş ile ilgili ya da tatilde çektiğiniz yüksek çözünürlükte 5 MB boyutunda bir fotoğrafı göndermeniz yaklaşık 50 saniye sürecek, ama size gönderilen aynı boyutta dosyayı almanız sadece birkaç saniye. Eğer 4 Mbit downloat/1 Mbit upload ADSL tarifeniz olsa idi, aynı dosyayı almak 15-20 saniye sürecekken, göndermeniz yine neredeyse 50 saniye, 1 dakikayı bulacaktı.

VDSL2 tarifelerinde dosya gönderim yani upload hızlarının 1 Mbit ile sınırlandırılması çok düşündürücü. Bu adeta “İnternet’ten ne alacaksan al, ama sen İnternet’e bir şey yükleme” demek gibi bir şey ve günümüz Web 2.0 dünyasında sosyalleşme platformlarının kullanılmasını, iş ve eğitim amaçlı dökümanların paylaşılmasını, video konferans yapılmasını fazlasıyla zorlaştırıyor. Zaten bu konuda spekülasyonlar yapılmaya başlandı, “Türk Telekom’un upload hızını sadece 1 Mb/s’de tutması, şirketlerin VDSL2 abonesi olduktan sonra İnternet’ten telefon, video konferans yapmasını zorlaştırmak, engellemek amaçlı” şeklinde iddialar hiç de mantıksız değil.

Teknik bir altyapı engeli de olamaz çünkü VDSL hizmeti sunulan diğer ülkelerde böyle 32′ye 1 gibi görülmemiş oranlar yok. Örneğin Avrupa’da şöyle paketler mevcut, Paris’de 60 Mb/6 Mb; Almanya’da 25 Mb/5Mb ve 50Mb/10Mb. Çok daha yüksek oranlar, hatta download ile upload hızının eşit olduğu paketler de diğer ülkelerde mevcut. Zaten teorik limitler de herşeyi anlatıyor; ADSL’de 8 Mb/1 Mb, ADSL2+’de 24 Mb/3 Mb, VDSL’de 200 Mb/25 Mb, VDSL2′de ise 250 Mb/31 Mb.

Türk Telekom’un bire otuz iki oranı gerçekten de şaşırtıcı ve engelleyici. Bugün 1 Mb gönderim hızı ile İnternet’te bir şeyler paylaşmak hiç de hızlı değil! Hele bir küçük şirket çalışanları için VDSL hattı alıp bunu paylaştırdığında 32 Mb indirme hızı fazlasıyla yeterli olacak olsa da birkaç kişi aynı anda şirket dışına dosya gönderdiğinde baş ağrıları artacaktır. Peki şirketler ille de özel çözümler satın almak zorunda mı?

Hala Satınalma Gücüne Göre En Pahalı Genişbant Türkiye’de

Son olarak, yazının başında ima ettiğim noktayı, mevcut VDSL2 duyurusu ile Türkiye’de İnternet’in yaygınlaşmasıyla ilgili bir ümit doğmadığına vurgu yapmak istiyorum. Bugün ADSL abonelerinin %85′i 29 YTL’lik en düşük hızdaki pakete abone iken, toplumda yüksek hız talebi kısıtlı, maliyet hassasiyeti güçlü iken para ödeyebilen birkaç milyon abonenin kullandığı hızın 32 katını saatlerce TV ve basında duyurmak bir “imaj çalışması”ndan öteye gitmiyor.

Geçen yıl “En Pahalı ADSL Hala Bizde; 4 Mbit Hız Neyimize, 4 Mb’lik hattımız var mı!” başlıklı yazımda yazdığım gibi satın alma gücüne oranla geniş bant İnternet için en büyük maliyeti gözden çıkaran ülkeyiz. Böyle bir ortamda 129 YTL ve 169 YTL’lik VDSL2 tarifeleri İnternet kullanıcısı olmak isteyenlerin ve de mevcut İnternet kullanıcılarının çok azının ilgisini çekebilecek.

Yine aynı soru karşımıza geliyor: İnternet’i yaygınlaştırmak istiyor muyuz? Artık bir kamu kurumu olmayan Türk Telekom’un fiyatlarıyla ilgili bir yaptırım, belli kuralları çiğnemedikçe, söz konusu olamaz. Asıl önemlisi, hükümetler İnternet erişiminden ne kadar vergi almayı doğru buluyor ve de Türk Telekom’ın tekel konumunu tehdit edemeyen mevcut yapının ne kadar süre aynen devam etmesi arzulanıyor…

Technorati Tags: VDSL, VDSL2, Türk Telekom, ADSL, ADSL2+, geniş bant, VDSL2 tarifeleri, İnternet erişim fiyatları, upload hızı

© 2008 H. Cihan Salim - Günce… Blog….