Önceki ay YouTube.com’a erişim engellenmiş, bu konu kamuoyunda geniş yankı bulmuştu. Şimdi de, Adnan Oktar’ın Eyüp 3. Asliye Mahkemesi’ne başvurusunun ardından EkşiSözlük’e erişim yasağı çıktı. Artık bu erişim engellemelerine, maalesef(!), alıştık ve bir kez daha bu yasağın teknik tarafından, aslında siteye arka yollardan erişilebileceğinden bahsetmek ya da engellemelerin, yasakların İnternet için ne kadar yabancı sözcükler olduğuna değinip kendimi tekrarlamak istemiyorum.

Hele bu yasakların, içerik açısından bir mantığı olup olmadığına, bu sitelerin bu yasağı hak edip etmediklerine hiç girmeyeceğim. Bu sefer, “YouTube yasağı her şeyden önce teknolojiyi hala anlayamadığımızın kanıtı. Peki anlamayanları o mevkilerde biz tutmuyor muyuz!” yazımın sonunda değindiğim konuyu öne çıkaracağım. Böyle yasakların uygulandığı bir ülkede şikayetçi olmadan önce kendi sorumluluğumuzu bilmeliyiz. Bu düzenlemelerin böyle yapılmasına ses çıkarmıyor, düzenleme yapanları gururla tepemize çıkarıyorsak, önceki yazımın sonunu tekrar burada kullanmayı mantıklı buluyorum:

Biz, vatandaşlar, durumu düzeltmek için elimizi taşın altına koyuyor muyuz? Doğru şeye doğru zamanda tepki veriyor muyuz, yoksa her şeye basit tarafından mı yaklaşıyoruz, teknolojinin bile eğlenceli tarafından başkasını görmüyor muyuz? Evet, ilgisiz ve pasifiz. Yaşlımızdan gencimize bu böyle. Haydi yarın yakınınızdaki birine sorun, seçimlerde oy kullanabileceğini kontrol etti mi, edecek mi, ya onun 19 yaşındaki kızı/oğlu/kardeşi konuyla ilgili mi? Çoğu kişi “seçim” ve “siyasetle” ilgilenmediğini söylüyor, o zaman şikayet etme hakkınızı, mahkeme kararıyla elinizden alıyorum, kusura bakmayın!

Peki o yazıyı buraya alacaksam niye yeniden yazmakla uğraşıyorum? Çünkü bu sefer söz konusu olan site, Web 2.0 olarak adlandırılan konseptin, topluluk sitelerinin ilk örneklerinden olan Ekşi Sözlük. Bu sitede, son aklımda kalan katılımcı sayısı yaklaşık 12 bin. Bu katılımcılar olaylar, kişiler, kurumlar karşısında yorumlarını sitede paylaşıyor, çoğu sefer eleştiri ve tepkilerini böyle dile getiriyorlar. Sitenin aşırı eleştirel ve tepeden bakan içerik konseptini beğenmesem de bu insanların en azından sessiz kalmadıklarını, bir şeyler söylemek istediklerini görüyoruz. Kapatılan her site ise bu özellikleri barındıran bir “ziyaretçi” kitlesine sahip değil.

Bu durumda ne beklenir? (Bol izleyiciye, çeşit çeşit YouTube klibini TV kanalında, web sitesinde, erişim mümkün olmadığı için gösteremeyince ne yapacağını kara kara düşünen, YouTube yasağını fazlasıyla öne çıkaran medya tabii ki EkşiSözlük yasağını daha az önemli görebilir) Ama 12 bin yazarının yanında, sadece okumak için bile kaydolmayı seçmiş yaklaşık 40 bin kişi ve on binlerce kayıtsız ziyaretçisiyle, Ekşi yasağının kamuoyunda geniş yankı bulması, tüm katılımcıların iki üç kişiye bunu iletmeleriyle kulaktan kulağa 100 bin kişinin yasaktan bizzat haberdar olması, tepkinin yayılması, bazı şeylerin sorgulanması beklenir… 100 bin kişinin az olmadığını Cumartesi günü gördük…

İşte EkşiSözlük’e hayatlarının önemli kısmını ayıran, adeta sözlükle yaşayan, aralarında yakın arkadaşlarımın da bulunduğu bu kişiler, söz konusu aidiyet duygularını yansıtabilmeli, aidiyet duydukları şeyin, altını çizerek söylüyorum, “yanlış ve haksız” şekilde eleştirildiği, zor duruma düşürüldüğü durumlarda bunu koruyabilmek için bir şey yapabilmeli. Yoksa, oturdukları yerden ahkam kesip, laf atıp, onlara bu imkanı sunan demokrasi ve sonucundaki örnek ortamı korumayanlardan Türkiye bir fayda elde edemeyecektir.

Eğer böylesi sıkı bir katılımcı grubuna sahip, adeta bir sivil toplum örgütü ya da hareketi olan site, aidiyet duygusu ve sonucunda bir tepki yaratamıyorsa Türkiye için de endişelenmenin vakti belki de geçmiştir bile. Bu olay, bunu görmek için küçük bir deney ve gözlem şansı verebilir, tüm diğer genel hatlı tartışmaların yanında!

Not: “Tanımadıklarınızla konuşmayın, sıkı giyinip ailenizle dolaşın” – İnternet’in gerçekliğinden bu kadar uzak yöneticiler bir tek Türkiye’de adlı yazımda yeni yapılanmanın sansür kurumuna dönüyor demiştik, bunu da unutmayalım.

Not 2: Doğru okumadan anladığını sanan, her şeyi eleştirmeye eğilimli azımsanyacak grup insan için açıklama: Bu yazı EkşiSözlük’ü eleştirme amacıyla uzaktan yakından ilgili değildir. YouTube gibi “sadece izleyen”lerin hiç de az olmadığı bir ziyaretçi kitlesinin karşısında gerçekten de katılımcılıkla ilgili bir ipucu alabileceğimiz Ekşi’nin İnternet yasakları karşısında güçlü bir ses çıkarabileceği umudu taşır…