telekomünikasyon

3. Nesil lisans ücretleri yüksek önerildi, hala yanlış hesapların peşindeyiz

Cep telefonu şebekesinde Avrupa’da 3. Nesil’e (3G) geçmeyen son üç-beş ülkeden biri, AB üyesi 25 ülkede ise tekiz. 2005, 2006 derken lisans dağıtımını 2007′ye erteledik ama çalışmalar bu sene bitecek gibi. Fakat Telekomünikasyon Kurumu‘nun son incelemesinde lisans bedelinin alt sınırı olarak 500 milyon YTL önerilmesine karar verilmiş. Gelişmeler olumlu yöndeyken bu rakam tekrar moralleri bozdu diye düşünüyorum.

Bu kadar geç kalmanın tek faydası bizden önce bu adımı atan ülkelerin ilk adımlarını ve bugünlerini izleyip kendimize ders çıkarmak olabilirdi ama bunu da yapamıyoruz. Lisans alabilecek ve alacak firmalar zaten belli. Her ne kadar sektörün pek çok alanında hareketlenme yaşansa da, ki bundan da önümüzdeki günlerde söz edeceğim, sanal operatörlük gibi konularda girişimciler olacaksa da, 3. Nesil lisansını mevcut operatörler alacak. Bu operatörler bugün ülkenin büyük vergi tahsildarlarına dönüştüler, KDV’nin yanında ÖİV ile kamu gelirlerinin azımsanmayacak kısmını topluyorlar. Tarifelerin üstündeki bu aşırı yük de cep telefonu kullanımını baltalıyor. Cepten İnternet, WAP, GPRS kullanımı, etkileşimli uygulamalar kullanma eğilimimiz de güçlenmiyor. Böyle olunca bu alanda katma değer yaratamıyor, üçüncü parti firmaların da bu alanda iş yaparak Türk ekonomisine katkıda bulunmasını engellemiş oluyoruz.

Lafın kısası, 500 milyon YTL lisans bedeli istemek de böyle sonuçlar doğuracak. Halbuki bu kadar geri kaldığımız alanda hızlı adımlar atmalı, hatta zıplayarak koşmalıyız. Pazar üçüncüsü Avea‘nın 2006 cirosunun 1,26 milyar YTL olduğunu düşünürsek 500 milyon YTL’nin yüksek olup olmadığına karar vermek zor olmuyor.

İktisadi açıdan bakıldığında, pazara girişte bariyer, engeller oluşuyor. Giriş ve çıkışın zor olduğu durumlarda rekabeti sağlamak güçleşir, hatta imkansızlaşır. 3. Nesil için de illa hatrı sayılır gelir elde etmek isteniyorsa bu yine vergiler yoluyla yapılabilir ve zaten yapılacaktır. Ama hizmeti vermek için bu rakamın istenmesi operatörden operatöre farklı sonuçlar yaşatacak, yine yeni bir alanda rekabetin sakat doğmasına neden olacaktır.

© 2007 H. Cihan Salim - Günce… Blog….